Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 1
"   BRACTWA JEZUICKIE I AKADEMICKIE W KRAKOWIE napisał Józef Muczkowski prof. i bibl. uniwersytetu jagiellońskiego   Kraków w Drukarni Uniwersyteckiej 1845.   "

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 2
"   BRACTWA JEZUICKIE I AKADEMICKIE W KRAKOWIE   napisał Józef Muczkowski Prof. i Bibl. Uniwersytetu Jagiellońskiego             Kraków W Drukarni Uniwersyteckiej 1845. "

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 3
" Za pozwoleniem Cenzury Rządowej. "

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 4
" Wielmożnemu Franciszkowi Xaweremu Ciesielskiemu z Uniwersytetem Jagiellońskim połączonego korresponddującemu Członkowi Zakładów Naukowych Krakowskich na znak szczególnej czci i uwielbienia hojnemu Dobroczyńcy poświęca Autor.  ..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 5
" Nie wypędzę ich od obliczności waszej, ale będą wam jako ciernie na boki, a bogowie ich będą wam jako sidła . SĘDZIÓW II, 3. Druga połowa XVIgo stulecia ważne przedstawia zjawisko w dziejach duchowego życia narodu naszego. W tym bowiem przeciągu czasu..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 6
" chowania młodzieży, wszelki zaród pochopnej do odmian samodzielności umysłowej starannie w niej tłumili i wykorzeniali; bractwa pobożne, nie tylko że stateczną w wierze narodu massę silniej z kościołem łączyły, ale też przez zaprowadzenie modlitwy o wytępienie herezyi, wieczny..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 7
" od 1585 r. słuszniej uważaćby należało. Sami też Jezuici początek swojego wpływu na zmianę ducha w narodzie odnoszą do tego czasu, jak się o tem przekonać można z ich Gratisa w r. 1627 w Poznaniu przeciw Akademii wydanego. Tam bowiem na str. 52 i 53 tak o sobie mówią: "Że za..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 8
" kanonika Długosza, prawowierni ich przodkowie już przed trzemaset lat byli wyśmiali i wzgardą okryli*. Kiedy olbrzymi postęp w przekształcaniu ducha narodowego do czynności zagrzewał Jezuitów i do wytrwałości ich zachęcał, tym boleśniejszem było dla nich to, że wszystkie ich..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 9
" podobne bractwo byli zaprowadzili (11). Jakoż Żebrowski, bawiący w Krakowie przy Janie Zebrzydowskim, wojewodzicu krakowskim, i Mikołaju, jego bracie stryjecznym, których się wychowaniem zatrudniał, z natchnienia Jezuitów, w r. 1601 w miesiącu listopadzie począł młodzież..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 10
" to innemi pobożnemi środkami tyle dokazał, że rozpierzchła drużyna wnet wróciła pod znaki, których lękliwie była odbiegła*. Odtąd bractwo to, mimo zabiegów Uniwersytetu, nowych sił nabierać i wzrastać zaczęło. Już bowiem w roku następnym (1603) w niedzielę kwietnią (23..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 11
" Ale do zjednania i ustalenia jego wzjętości między akademicką młodzieżą, najwięcej przyczyniła się rzadka, do okoliczności zastosowana, trafność w obieraniu starszych kongregacyi. Wszakże jezuickim wpływem kierowane dnia 7go kwietnia t. r. wybory przełożonych bractwa..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 12
" krak., upraszając, by przez wzgląd na tak zakłucone czasy, szerzące się bractwo albo rozwiązać, albo z pod jezuickiego steru i wpływu usunąć raczył*. Życzliwszy atoli biskup Jezuitom, co mu infułę byli wyjednali (14), aniżeli Akademii, której, jako jej kanclerz, pomoc w ucisku..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 13
" Barbary przez Jana Argenta, jezuickiego wizytatora, przeniesione, i tam, w nowem oratorium nad zakrystyą wybudowanem, 27 września 1614 r. umieszczone*, blizko półtora wieku z różnem utrzymując się powodzeniem, najsilniej wpłynęło na umysłowe narodu życie. Kiedy bowiem, pomimo..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 14
" nictwa odpustów wszelkiemi nabożeństwy, kazaniami, postami, podróżami i t. d. przez swój zakon obojej płci na całym świecie pozyskać się mogących*. To zobopolnej miłości braterskiej ogniwo było Akademikom pobudką, że w obecnych okolicznościach myśli swoje i chęci ku oo...."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 15
" skał od nich pozwolenie użycia ich kapitularza na lat sześć, z obietnicą przedłużenia tego czasu, na odprawianie w nim Różańca ś. przez młodzież akademicką *. Gorliwy rektor, wezwawszy w dniu 7 września 1621 roku wszystkę młodzież pod swym sterem zostającą, żeby się..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 16
" zuicka nie dopuszczała, żeby ich bractwo studenckie upaść miało; i dla tego w swych zwolennikach Jezuici przeciw tamtemu połączeniu ciągle niechęć podniecali. Kiedy bowiem w listopadzie w czasie uroczystości Ofiarowania N. Maryi Panny, professorowie uniwersyteccy wszelkiemi sposobami..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 17
" sprzeciwia się uczynionej przy wpisie do grona Uniwersytetu przysiędze pomnażania dobra Akademii. Jezuici z swej strony odpierali te zarzuty, a dla ujęcia sobie młodzieży stanu rycerskiego, szczególniej w to bili, iż to jest ograniczeniem wolności szlacheckiej, kiedy młodzieży zacnie..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 18
" Nie był to glos wołającego na puszczy, bo zgubne Jezuitów namowy, głaszcząc dumę dostojnej młodzieży, serca jej ku nim skłaniały, a przeciw ich prawym nauczycielom niechęć i nieufność wzniecały. Tym więc sposobem coraz bardziej zwiększała się liczba jezuickiego bractwa, kiedy..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 19
" paczenia dobrych i powszechnem uznaniem postanowionych obyczajów przodków naszych wprowadzona została (25). Chociaż Dominikanie jedynie na lat siedm i tylko dla próby pozwolili Akademikom swego kapitularza, stemwszystkiem akademickie bractwo Różańca ś. odprawiało u nich swoje..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 20
" siedm przez oo. Dominikanów było przyjęte; że po upłynieniu tego czasu, już prawie od roku, zgodnie z ich wolą, rozwiązane zostało; i że nakoniec, jeżeli oo. Karmelici na kapitułę zebrani do prośby Uniwersytetu przychylić się nie będą raczyli, bractwo to gdzieindziej..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 21
" do nichby przywykali: a tak w dojrzałym wieku nie tylkoby ich reguły przeciw jej nieprzyjaciołom zawsze szczerze bronili, aleby też zakonowi w każdem zdarzeniu w pomoc iść nie omieszkali *. Temi pobudkami skłonieni Karmelici, widząc, że Dominikanie, pomimo kilkotygodniowego ich..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 22
" nauki i inne duchowne ćwiczenia. Wszystko to nader korzystnie przemawiało za Akademią przeciw jej oszczercom głoszącym, jakoby w niej pobożności nie było. A lubo przedtem niesworna młodzież, nieukróconej swawoli, wielkich zaburzeń, a częstokroć i krwawych morderstw, szczególniej..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 23
" przyzwyczajała, a to według lego jak spowiednik za potrzebne uzna *. Tak zawiązane oratorium coraz bardziej wzrastało, bo już w roku następnym (1632), nietylko wiele znakomitej młodzieży doń się wpisało, ale też. niechętni mu przedtem professorowie, snać ulegając okolicznościom,..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 24
" cami przez siebie kupionemi, ku wiecznej chwale i naśladowaniu umieszczano w osobnej księdze *; żeby w przeznaczonej na to księdze spisywano nazwiska zmarłych dobroczyńców, którzy przynajmniej 10 zł. dla oratorium złożyli, i te w dniu wypominek, co rok, odczytywano **; żeby w innej..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 25
" końcu trzeciego dziesiątka lat tego wieku i w Polsce, gdzie Marcin Szyszkowski, biskup krakowski, w swej dyecezyi w r. 1628 święto tego imienia z oktawą był zaprowadził (32), ustalać i upowszechniać się zaczęła; stemwszystkiem oratorium Akademii krak., która, od pierwszych lat swego..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 26
" na podziękowanie Bogu za świetne przez Władysława lVgo odniesione zwycięztwa, odprawionej okazalej i uroczystej, z wielą obrazami kosztownie przybranemi, processyi, na której do 6000 młodzieży zebranej liczono*; pomnożyła jednak w następnych latach poczet pobożnych oratorów i ich..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 27
" chownych, wpisali się do bractwa szkaplerza ś.; żeby codziennie litanią o N. Maryi Pannie, za którą 200, tudzież o imieniu Jezusowym, za którą 300 dni odpustu nadano, pilnie odmawiali*; żeby spotykający się, według chwalebnie przyjętego zwyczaju, witali się słowy: Niech będzie..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 28
" mniej oblegającej spowiedlnice młodzieży*; czyli spólnie z nią ściany i ółtarz oratorium ubierali na dni uroczyste materyami, których biedne Żydy z polecenia rektora Uniwersytetu, na każde żądanie młodzieży, przynajmniej sześć razy do roku, pożyczać musiały**; czyli podczas..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 29
" dosnem rozrzewnieniem patrzyli jak licznie zebrana młodzież, w wielki piątek, mając na czele synów senatorskich innych możnych obywateli, przybranych w białe kapy płucienne, wizerunkiem bt. Kantego i berłami akademickiemi na czerwonem suknie na piersiach ozdobione, po ukończeniu..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 30
" Kalinowskiego, wojewodzicą czernichowskiego, Zbigniewa Lanckorońskiego, Stanisława Koniecpolskiego, Jana i Mikołaja Ostrorogów, tudzież Jana i Stanisława Działyńskich (35). Jakby długo oratorium akademickie przy kościele Karmelitów utrzymywało się, i kiedyby je przeniesiono do..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 31
" ce-prowizorów szkoły Władysławsko-Nowodworskiej zostając, tak przez powietrze, jak i wojenne zamieci często przerywane, powoli w swej żarliwości słabnąć i stygnąć musiało. Wszakże w późniejszej księdze spisu jego członków czytamy: iż w r. 1667 d. 8go grudnia, to jest w dniu..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 32
" Dla uzupełnienia wiadomości o oratorium akademickiem wypada tu nadmienić, że lubo w jego przepisach nic masz śladu wyłączenia zeń osób płci obojej do grona Uniwersytetu nie należących; jednakże, przynajmniej w późniejszym spisie członków, bo dawniejszy zaginął, do r. 1689,..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 33
" mszą ś. co kwartał za dusze swych rodziców. Tak tę, jak i powyższą Oślińskiego summę, Laskiewicz przez siebie wypożyczoną, ubezpieczył na zagonach Nowejwsi. (Acta Judicii advocat. et scabin. Novae Regiae villae ad Cracov. in Metriea Novodvorsciana str. 40 i 45). W wizycie szkól..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 34
" w swej niedołężności umysłowej za szczytność uważać zaczęto. Boleli na to spółcześni, zgubną nowością nie olśnieni, pisarze. Jakoż szacowny z wielu gruntownych i trafnych myśli Kasper Siemek, wychowaniec Uniwersytetu naszego, w ważnem swem dziele pod tytułem: Civis bonus w..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 35
" Uniwertytetu naszego, te im czyni wyrzuty: "Waszmość Krakowa pragniecie, abyście już wszystkę Polskę sub ferulam vestram podrzucili, i jakoby monarchią jakąś nad dziećmi naszemi mieli; żeby to w rękach waszych było i od was samych czekać honores et faciem futurae reipublicae; żeby..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 36
" Z takiegoto wychowania młodzieży wynikło, że Polska przed stem lat, kiedy na swej rozległej, bo 13, 575 mil kwadratowych zajmującej przestrzeni, zaledwie 24, 000 wojska nędznie utrzymywała, w tym samym czasie około 51, 354 w dostatki opływających mnichów i mniszek, a między temi 2,..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 37
" PRZYPISY I DODATKI.   1. Upominanie do Ewangelików o zbór ich krakowski zburzony r. 1. 591, w dziele Skargi Kazania przygodne, w Krakowie 1010. fol. str. 409, 1. 2. Dyecezya krakowska składała się dawniej z województw krakowskiego, sandomierskiego, lubelskiego, księstwa..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 38
" okoliczność, iż w całem dawnem Królestwie polskiem, nie wyłączając Litwy, według Rzepnickiego tylko 4479, a jak Korzeniowska podaje (Tabl. geogr. polit.) 4570 kościołów parafialnych liczono. Jeżeli do tego dodamy kościoły klasztorne, których według Temprowskiego Kalend. krak. na..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 39
" ści) tych szlachciców, którzy klątw przez rok i sześć niedziel nie znieśli z siebie." 5. Z okoliczności uczynionej na sejmie r. 1556 uchwały względem wolności wyznania, Paweł IV, papież, w liście swoim do króla Zygmunta Augusta w tym czasie napisanym tak się wyraził: "Jam illud..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 40
" ludzi dojrzałych zbawienne wydawało owoce. Na poparcie tego twierdzenia dosyć tu będzie wspomnieć o uwielbianem powszechnie w mieście naszem bractwie miłosierdzia, w r. 1584 przez Skargę wzbudzonem, którego członkowie pałający prawdziwie chrześciańską miłością bliźniego,..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 41
" konników Sanctae Mariae de Metro z Pragi do swej stolicy sprowadził. — Kiedy w r. 1542 przeor zgromadzenia Stanisław Łobocki kaplicę i oratorium dla bractwa wybudował, Piotr Gamrat, biskup krak., na jego przełożenie zatwierdził w tym czasie to pobożne połączenie, które Najśw...."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 42
" Z pobożnych połączeń XVIgo stulecia na wspomnienienie zasługują: 1) Bractwo miłosierdzia, o którem już wielokrotnie wiadomość podano. Tutaj dosyć będzie nadmienić, że Michał książę Poniatowski, biskup płocki i koadjutor dyecezyi krakowskiej, biorąc za wzór to bractwo, w r...."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 43
" bractwo tego imienia, które w lat dziesięć, na prośbę kapituły kościoła ś. Anny, za dozwoleniem tegoż arcybiskupa w Krakowie zapowadzone zostało. Ustawy tego bractwa ogłosił Solikowski w pismie pod tyt.: Societas Sanctae Annae per Poloniam, Lithvaniam, Russiam et alias S. Regis..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 44
" Rusi upowszechniło się. To też bractwo postanowiono w Warszawie pod czas sejmu, właśnie wtedy, kiedy posłowie ziemscy różnowiercy bractwo ś. Tomasza odznaczające się złotym medalem, który na szyi noszono, publicznie w senacie przed królem zaskarżali (sub id tempus cum haeretici..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 45
" Częstochowskiej zdrowie odzyskał, w tym celu do tego cudownego miejsca pobożną wycieczkę z dyscypliną czyniło; to nakoniec, co największą i najpobożniejszą było jego zabawą, wierne swym przepisom, jak najczęściej, a przynajmniej co ćwierć roku, więźniów odwiedzało. W tym..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 46
" two to winno było starać się o złagodzenie kary uwięzionych lub ich uwolnienie: bądź przez wyjednanie im przebaczenia u zwierzchności, bądź przez ubłaganie i wynagrodzenie strony pokrzywdzonej. To wypraszanie i uwalnianie więźniów odprawiało się z pewną uroczystością..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 47
" uroczyście nabożeństwo, na którem i senat krakowski bywał obecny. Po mszy świętej i stósownej do siebie przemowie, więźnie przystępowały do przyjęcia ciała i krwi pańskiej. Gdy się nabożeństwo skończyło, jedni z braci z taż samą czcią, jak byli przyprowadzili, towarzyszyli..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 48
" skiej, gdzie, z kap i rańtuchów porozbierawszy się, księdzu prefektowi i braci za podjęte około siebie staranie dziękowali, a potem z skruszonem sercem do domów swych wracali. Zdarzało się niekiedy, że i po kilkunastu więźniów na raz uwalniano. Kiedy Jezuici w r. 1587 w bractwie..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 49
" na marach niesiono wizerunek złożonego w grobie Zbawiciela kirem okryty. Daleko później, bo dopiero w r. 1736 zniesiono zwyczaj sobotniej processyi z osielkiem do kościoła ś. Wojciecha w rynku krakowskim stojącego*. 7. Klonowicz w swojej Equitis Poloni in Jesuitas Actio prima, najprzód..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 50
" Maryi Panny spisaną o niej koronkę, litanie i godzinki o niepokalanem jej poczęciu, przez Wujka spolszczone (Wiele w. Hist. diarii str.. 519. Honor Nąjświęt. Maryi historycznie wyrażony, w Kaliszu, w druk. Coll. Soc. Jesu. 1741. 8. str. 154. Książka bardzo ciekawa, zaprowadzone przez..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 51
" założone (Tamże str. 289); tudzież okoliczność, że kiedy jezuita Mancinelli, "mąż, jak pisze jezuita Kwiatkiewicz, przedziwny, widzeniem i nawiedzaniem świętych z nieba nie raz uraczony, w r. 1618 zmarły, Najświętszej Pannie różne tytuły dawał, był od niej napomniany, żeby..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 52
" do Krakowa. Tu od swych opiekunów zalecony Mikołajowi Zebrzydowskiemu, wojewodzie krakowskiemu, przez". lat kilka trudnił się wychowaniem jego syna Jana i Mikołaja wnuka z jego brata, podczaszego koronnego. W tymto czasie, jakeśmy już wyżej wskazali, korzystając z zawiązanej..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 53
" wa licznie się na jego pogrzeb zjechali. Podczas żałobnego obrzędu jeden z nich, to jest ks. Jan Wielewicki, stosowną przemową wzbudził pamięć zasług i cnót zmarłego. Ze znanych dzieł Żebrowskiego jedno, to jest Receptę na plastr Czechowicza, lubo pod jego nazwiskiem wydane,..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 54
" ciw nim wydanego przez ks. Hieronima Zahorskiego, który z ich grona d. 6go sierpnia 1614 został wyłączony. Ten bowiem, z wielkiemi domami krwią połączony szlachcic wołyński, ogłosił w tym miesiącu i roku książkę pod tytułem: Monita privata Societatis Jesu (Wielew. 1. c. str...."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 55
" 12. Wielewicki l. c. str. 205. Compendium historiae congregationis nobilium sub tit. Assumptionis B. M. Virginis. Crac. typis Univ. 1744. str. 74 i 76. To bractwo Wniebowzjęcia, przez Jezuitów zaprowadzone, dało początek nieco później znacznie upowszechnionemu postowi, siedmioletnim..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 56
" Klemens VIII, papież) będąc w tym czasie legatem w Polsce, prosił króla, żeby na panów, od wiary ojców odpadłych, żadnych nie zlewał zaszczytów ani urzędów im nie dawał, zapewniając, że po p. Bogu jestto najpewniejszy do nawrócenia ich środek. Król poszedł za tą radą i..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 57
" nie, "iż miała ten zwyczaj i dwór jej wszytek, że na każdego miesiąca początku, patrona którego z świętych tegoż miesiąca sobie trafunkiem abo przez zwyczajną sorticyą przybierała. "Do każdego z miesięcznych patronów dołączano drukowane jakieś zdanie z doktorów kościoła..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 58
" ce o ś. Kazimierzu uczyniony, z obawy żeby paniąt nie obraził, polityka jezuicka opuściła. 17. Siejkowski w swojej Świątnicy Pańskiej str. 44, podaje, jakoby dominikan Albert Sękowski (+1609) pierwszy w Polsce zaprowadził publiczne odprawianie Różańca ś., i to w Lublinie był..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 59
" Tarczy pisze, iż "ojcowie Bernardyni, i ci na znak miłości, bractwo ś. Anny spólnie z nami i w nim zgodne nabożeństwo trzymają," to się ma rozumieć o bractwie ś. Anny w kościele akademickim tegoż imienia w Krakowie, do którego wszystkie stany bez różnicy, a między temi wielu..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 60
" perniciosis in conventibus publicis conlra Deum, regem et patriam aliquid machinantibus. Wielewicki l.c. str. 735. 23. Cathedra albo Kazanie na Niedzielę pierwszą po Trzech Królach i t. d. r. 1616. str. Bij. Porównaj Rękop. Radymińskiego opisał J. Muczkowski str. 112. Jest też i drugie..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 61
" ad everlendos Reipublicae noslrae bonos et omnium comprobatione institutos mores. Klonowicz Equitis Poloni in Jesuilas Actio prima 1590. 4. A4 f. r. Myszkowski, który siedząc na stolicy płockiej wzrastające pułtuskie kollegium jezuickie zasilał i wspierał (Reszka Spongia B3 f. r.J..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 62
" discalceatis i t. d. Cracov. typis Sem. Episc. Acad. Dioeces, 1760, twierdzi, iż to połączenie w r. 1635 nastąpiło. Zdaje się, że pisarz, pomimo iż to bractwo akademickie już od lat kilku utrzymywało się przy tym kościele, dopiero je od czasu przypuszczenia go do udziału odpustów..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 63
" mówiony. Nazajutrz w sabas, gdy Żydy piechota zamkowa odprowadzała a mendickowie na nie ciskali, taż piechota dwóch chłopiąt haniebnie postrzelili i zabili; jeden ledwie wyszedł od Bosaków z kościoła, gdzie ministrował, klękał, aby do niego niejaki Giorgi nie strzelał. Nie..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 64
" calaureis, Studiosis, caeterisque eidem Confraternitati aggregari volentibus cum Indulgentiis ab Innocentio X. ad instar piae ac venerabilis Archiconfraternitatis Immnculatae Conceptionis B. V. Mariae de urbe concessis plantatum. Cracoviae. typis Academicis. 1723. 12mo. 31. "Roku 1617 Filip IV,..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 65
" tkano: Błogosławiona Panna poczęła jest bez grzechu. " Tenże str. 853. 32. Ponieważ nabożeństwo na tę uroczystość przypadające w brewiarzu rzymskim nie było umieszczone, zatem dla wygody duchowieństwa, zakonów, tudzież wszystkich czcicieli Maryi, modlitwy z Octavarium rzymskiego..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 66
" P. Praeposito nostro et P. Procuratori Erectionem novi ordinis equestris militaris sub titulo Conceptionis Immaculatae Beatiss. Virginis, ut imprimerentur in pergameno ejus exemplaria 20 et non plura. Sed multae post secutae sunt contradictiones huic ordini, ut postea patebit. Ale później nic..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 67
" wie Koniecpolskim znajduje się wzmianka, iż podobnie jak Marek i Jan Sobiescy, podczas różnych uroczystości w oratorium stósowne miewali przemowy. Tamże str. 51. 52. Ale do uczestnictwa duchownego członków dopiero po roku, i to na ich prośbę, przypuszczano. Tamie str. 27. R. 1643..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 68
" 38. Zob. Academia Mariana Illustrissimo D. D. Alberto Siemieński dedicata. 1 ark. dr. 4. Jest to programma ogłaszające jakie rozprawy teologiczne i pochwały takiejże treści czytano podczas wyboru prefekta kongregacyi w r. 1756 i 1757 w bractwie Niepokal. Poczęcia N. M. Panny Societatis..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 69
" strorog (Annales Orat. str. 51); z późniejszych zaś Oratio in solenni festo alutatae ab Angelo Virginis in pientissimo Almae Academiae Cracoviensis Oralorio habita a Francisco Suchański, in Artibus et Philosophia primae laureae candidato 1667. 25 Martii. Cracov. ap. heredes et sucess. Lucae..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 70
" scholas Cracwienses, aliosquc conlinebat, miserat P. Szembek Varsaviam nostris, ut eum Illmo Nuncio Apostolico oslenderent; ac postea ut cum co fieret, quod cum ejusmodi libris fieri consuevit. Sed quid factum fuerit nihil nobis constabat. 40. Jezuici odpłacając zmarłemu Jerzemu księciu..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 71
" haereticus esset, falsa omnia esse, quae dicebantur de calce; sed ignem vere fuisse illum, quem vos vocatis infernalem ac proinde miraculosum. Non pauci etiam ignem hunc immissum in festo s. Patris Ignatii, cadaver ejus deturpantem et maxime linguam ac oculos, qui tantus Societalis Jesu hostis..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 72
" ściu być ich musiało; zatem 9 x 6 = 54; Przez które pomnożywszy 951, to jest liczbę klasztorów w całej Polsce w roku 1743 znajdujących się, wypadnie ogólna summa 51, 354 zakonników i zakonnic. Ale według tablicy geograficzno - politycznej przez Korzeniowską wydanej, wszystkich..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 73
" DODATKI   A 1. POCZĄTEK BICZOWANIA SIĘ W POLSCE Aczkolwiek już w pierwszych wiekach chrześciaństwa żarliwie pobożni, pomni na to, że Zbawiciel był biczowany, w czynieniu podobnej pokuty pochop stąd brali; stemwszystkiem biczowanie się, które Baroniusz w swych rocznikach..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 74
" z Rawenny, później kardynał i biskup ostyjski, całemu chrześciaństwu, szczególniej zaś zakonnikom, biczowanie się, jako zbawienny środek do uzyskania grzechów odpuszczenia, najusilniej zalecał, nauczając, że trzy tysiące razy siebie zacinający, a przytem psalmy odmawiający, rok..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 75
" Taki przykład źle pojętej pobożności, z postępem czasu coraz więcej upowszechniał się, zwłaszcza kiedy w następnych wiekach, wielu nieszczęściami dotknięte, przez ucisk znikczemniałe, a przez nadmiar niedoli z wszelkich uczuć swobody, godności i ludzkości wyzute narody, przy..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 76
" to na drodze, to w świątyniach tę nową pokutę czynili. Tym widokiem zachęceni miejscowi naśladowali ich żarliwość, a biczując się, i o pokój i miłosierdzie Boga gorąco błagając, do dalszych miast wraz z przychodniami spieszyli; i podobnie jak biegiem wezbrane rzeki, coraz..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 77
" pienie śpiewając, dyscyplinami srodze się siekli, a dwakroć na dzień, t. j. o 1wszej i 9tej godzinie, przez 30 dni tę pokutę czynili, zapewniając, że, ktoby się przez tak długi czas biczował, ten wszystkich grzechów odpuszczenie otrzyma. Janusz, arcybiskup gnieznieński, w całej..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 78
" nic lepiej byli przyjęci. Tak więc skoro na ziemi polskiej stanęli, zaraz ich wyśmiano i niemi pogardzono*. Lubo to zwolennictwo, z przyczyny szkodliwości swych zasad**, tak przez władze świeckie jak i duchowne, niemal wszędzie, było ścigane i wytępiane, jednakże, pomimo surowych..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 79
" Nic atoli do wznowienia i upowszechnienia tego szczególnego rodzaju pokuty tak bardzo nie przyłożyło się, jak owo straszne powietrze, którem Europa w 1347 r. i latach następnych dotkniętą została. Zaraza ta z Azyi przeniosłszy się na zachód, we wszystkich niemal krajach naszej..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 80
" Biczownicy, których do tej obłędliwości najwięcej przywiodła wieść, jakoby przez aniołów z nieba przyniesiony i w Rzymie na ołtarzu ś. Piotra złożony list, szczególniej zalecał 33chdniowe biczowanie się, jako jedyny środek pokuty przez Zbawiciela, na złość chrześcian..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 81
" czowników przeskakiwał i raz ich dyscypliną uderzał. Pomimo tylu zdrożności i nagannych zasad, pomimo iż w niektórych krajach połączył się z nimi stek ludzi najgorszego zachowania się, biczownicy dziwną swą pokutą tak dalece wielu ujęli, że tu i owdzie nie tylko kapłani, ale..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 82
" nieszczęśliwych przywiodly, że kiedy, jak pisze dopełniacz Wilhelma de Nangis, biednych Żydów palono, żony ich, własne dzieci, by je zachować od przyjęcia prześladującej siebie wiary, w ogień za nimi miotały, a potem same się weń rzucały*. Kiedy miasta niemieckie w skutek..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 83
" ale też i obcy ich bracia ogromne przesyłali summy, które Kazimierzowi w. podnoszenie miast ułatwiały*. Aczkolwiek zwolennictwo biczowników i w następnych latach, mimo doznawanego prześladowania, kiedy niekiedy w Niemczech wynurzało się, stemwszystkiem w r. 1454 po raz ostatni..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 84
" krótkiem bawieniu, za usilnem biskupów naleganiem, zgraje te ustąpić musiały; bo ten rodzaj pokuty, obrażający naturę i świętości religii chrześciańskiej uwłaczający, nie trafiał do przekonania zdrowo wówczas myślących i w czystości naukę Zbawiciela zachowujących przodków..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 85
" dowodnie, że są tak twarde i ostre, że się drugich zakonów dyscyplinom przynajmniej równają. Łańcuszki albo paski żelazne takie mają, jakich ledwie które tylko zakony okrom nich używają. Od dyscyplin i trapienia ciała nietylko ludzi nie odwodzą, jako niektórzy o nich twierdzić..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 86
" Wielewicki, jezuita, w swym szacownym rękopismie dzieje domu Jezuitów professów w Krakowie obejmującym, podaje wiadomość, kiedy po raz pierwszy biczowanie się w Polsce zaprowadzono. Byłoto w r. 1587, kiedy, jak pisze, dla ubłagania Wszechmocnego, by miłosiernem okiem na kraj wejrzeć..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 87
" ło wiele najznakomitszych osób duchownych i świeckich, tak rycerskiego jak i senatorskiego stanu, nowym obyczajem, długim rzędem, boso postępując*, biczowało się; przez co, prócz korzyści jaką dla dobra powszechnego i dla siebie wyjednać usiłowało, i ten swej pobożności..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 88
" rym po siedmkroć, tojest: pierwszy i ostatni raz przy grobie ś. Stanisława, pięćkroć zaś w pięciu kaplicach jubileuszowych ostrą dyscyplinę czyniło*. Przybyli z dalekich stron kapnicy, miejscowym w żarliwem sieczeniu się bynajmniej nie ustępowali**. Najwięcej atoli biczowano się..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 89
" część boso była, to z młodzieży do przesławnej akademii tego miasta uczęszczającej, złożone*. Nie dosyć bowiem że podczas śpiewania psalmów pokutnych bractwo to trzykrotnie najmocniej się siekło, ale też, kiedy odśpiewywano gorzkie żale, ten rodzaj umartwienia czwarty raz..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 90
" jacemi, żarliwie się dyscyplinami siekło*. Podobnież w dniu 7go marca 1638 roku w czasie mięsopustu Jezuici z kollegium ś. Piotra z temże bractwem na rynku kazimierskim przy stojącej tam kamiennej figurze dyscyplinę czynili, podczas, gdy z towarzyszących jeden Jezuita mówił do ludu..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 91
" biczownik, że w roku 1638 dnia 2 kwietnia w Warszawie niektóre groby Pańskie odwiedził, a wieczorem w publicznej processyi między kapnikami nieznajomemi dyscyplinę czynił*. Aby czytelnik tej wiadomości o biczownikach, dokładne mógł mieć pojęcie, jak dalece dziwny ten akt pokuty w..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 92
" siące plag sobie dać naznaczywszy, dwóch ze dwóch stron siekło, a czterech albo sześciu trzymało nas pana kanclerza książęcia Radziwiła, bez ulitowania, bo tak chciał. Co sto plag, to świeże rózgi brano, i ci, co bili, odnawiali się. Gdy krzyczały, to poduszką głowę..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 93
" Takito rodzaj pobożności nastał w Polsce z Jezuitami. I tożto było owo czyste światło nauki, wiary i życia do ciemnych zakątków kraju przez nich zaniesione, za które ich Siarczyński w obrazie wieku Zygmunta III tak bardzo wysławia*? Inaczej sądził przypatrujący im się z blizka..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 94
" na jej tronie nie był posadził i przez 45 lat na nim nie utrzymywał ich wychowańca Zygmunta IIIgo. Kiedy bowiem tylko własne widoki na celu mający Jezuici, krokami powolnego sobie króla według swej woli kierowali, natenczas duma i chciwość, te źródła dworskości od przewrotnych..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 95
" laborantibus seu legentibus Frater Salvus Cassetta de panormo Sacre theologie professor ac lotius ordinis predicatorum humilis magister et servus salutem et pacem in domino Jeshu salvatore. Quoniam plenitudo celestium gratiarum in illis debet emincntius abun-dare, qtxi excellentia generis et..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 96
" Anno domini millesimo quadringentesimo octuagesimo primo, indictione guarładccima, pontificis prefati domini Sixti anno dccimo, in nostro capitulo generali ibidem celcbrato. (Z oryginału na pergaminie pisanego i w archiwum Uniwersytetu Jagiell, pod liczbą 12, 517 zachowanego). Jak bardzo..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 97
" tum in Deum testari possct, recordarenturque iam hinc fere a ducentis annis intcrcessisse ccrtatn conjunctionem Universiłatis cum Ordinc Fratrum Praedicatorum, ąuinimo a Magistris generalibus ejusdem Ordinis Professores Universitatis omnes et singulos ad indulyentias et merita dicti Ordinis..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 98
" rum, qui dieto Oratorio incorporabuntur, promiserunt dicti Patres se daturos et eoncessuros duos saccrdotes, ąuorum unus praeerit Oratorio, informabitque juventutcm in devotione Rosarii, curamque univeralem Oratorii habebit, vocabiturque Pater Oratorii; alter Capellanus et Confessor. Porro..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 99
" C. LIST ADAM OPATOWICZA, REKTORA UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKEIGO PISANY DO KAPITUŁY KARMELITÓW BOSYCH W LUBLINIE ZEBRANEJ.   Admodum Reverendi in Christo et Religioń Pałres, Domini et Amid plurimum obsewandi. Nisi nobis Vestra in nos bewvolentia multis argumentu effuse testata et..."

Bractwa jezuickie i akademickie w Krakowie cz. 1 - strona 100
" cedanł. Cracoviae ex Collegio majori ij Maji A. D. 1631. Admodum RR. PP. VV. addictissimus Adamus Opatovius, Rector Universitatis Cracoviensis. * * * D. INSTRUCIONES DD. OFFICIALIUM I N ACADEMICO PIETARIS ORATORIO APUD PP. CERAMELITAS DISALECEATOS SINGULIS DIEBUS DOMINICIS ET FESTIS..."