Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona
Vergilius Maro Publius
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 1
" BUKOLIKI Publiusza Wirgiliusza Marona. Przekładania Józefa Lipińskiego . w Warszawie, w Drakami Nr 646. przy Nowolipiu. 1805. "
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 2
" PRZEMOWA. Tak w dawniejszych iak szczególniey w naszych czasach, wielu Pisarzow zbogaciło rodowite nauki przekładem dzieł wzorowych starożytności, których przyswoienie iest nieiako pierwsza potrzeby i zakładem bogactw literackich każdego narodu. Wątpić niemożemy że..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 3
" nowey usilności pragnie mieć zasługę. Ile ięzyk nasz posiada słodyczy w wyrażeniu tkliwey prostoty, dowodzą pełne wdzięku Sielanki Symonidesa i Zimorowicza , które dla nas poźnieyszych wzorowemi bydź mogą.. Mówiąc o Bukolikach Wirgiliusza, nieodrzeczy będzie..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 4
" prawie wymyślonym. Traiedye wystawuią nam rzetelniey czucia, myśli i ięzyk Bohaterów, niż Sielanki mowę. i szczęście Pasterzów naszych. Inny rodzay Sielanek iest, kiedy Poeta. pod osobami Pasterzów wystawia ludzi wyższego stanu: na ów czas Sielanka iest apologiem. Osoby w niey są...."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 5
" buią. wykłada; Szedłem w tym za zdaniem rozsądnego Heyne. Wielu komentatorów dzieł tego wielkiego Rymotwórcy, usiłuią w Eklogach. iego znaydować wszędzie dowcipne stosunki, i tłomaczyć ie, mówi Heyne, iakby wszystkich drobnych okoliczności domowego życia, wszystkich..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 6
" EKLOGA I. Po bitwie Phiripińskiey, Oktawius Cesarzwycięzca, na ukaranie przywiązanych do stro-ny Cassiusza i Brutusa miast, a miedzy niemi Kremony, role ich zasłużonym żołnierzom podzielić rozkazał. Pola Mantuańskie są-siedzkie Kremony, popadły temuż losowi. Wirgiliusz za..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 7
" On mym wołom dozwala błąkać się po roli, I mnie na wieyskiey fletni przygrywać do woli. MELIBEUS. Nie zayrzę ci Tityrze, lecz raczey się dziwię; Wszakże dotąd panuie ucisk na tey niwie: Oto słaby iuź pędzę z tąd ubogą trzodę; Tę chorą iako widzisz macierz ledwo wiodę, Co..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 8
" MELIBEUS. 0 Amaryllo! czemu twe oczy płakały? Na kogo owoc czekał na drzewie doyrzały? Domyślam się: Tityra niemiały te kraie: Ciebie wzywały krzewy, strumyki i gaie. TITYR. Cóż czynić? ni mi wolność tu sprzyiała droga, Ni tak możnego indziey mogłem znaleść Boga. Tarn..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 9
" MELIBEUS. A my póydzieni po Afrow tułać się krainie, Do Scytów, lub gdzie Oax (4). rwie Kreteyskie skały, Gdzie Brytanów od świata morskie dzielą wały. Czy kiedy los dozwoli nam słodkiey pociechy Uyrzeć domow Oyczystych darniem kryte strzechy? Widzieć po długich latach łanów..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 10
" EKLOGA II. Niewiadomo iezeli Wirgiliusz własną, czyli cudzą miłość do młodziana Alexego, domownika iak iedni mniemaią Polliona, drudzy Mecenasa, chciał w tey Eklodze wyrazić: wielu sądzi, iż tylko Teokryta chciał bydź naśladowcą. ALEXY. Alexę piękne chłopię i Pana..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 11
" Gardzisz mną, ani tego chęć twoia docieka, Czym iest w stado bogaty, czy mam sporo mleka? Tysiąc w górach Sykulskich mey się błąka trzody, Mam mleko choć upały, mam ie chociaż lody. Śpiewam iako Tebański Amfion (1) przy owcach, Gdy ie po Arycynthu prowadził manowcach. Nie iestem..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 12
" Narcys i czombr pachnący uplotą do koła, I lawendę; a miedzy słodkiey woni zioła Wetkną miękkie brunaty i nagietek złoty; Pigwę w skurce puchowey z mey weźmiesz szczodroty, I niegdyś Amarylli mey lube Kasztany, I śliwkom będzie zaszczyt od ciebie przyznany; I was Laury, i ciebie..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 13
" EKLOGA III. Ekloga ta wykładu nie potrzebuie: niektóre szczególnych wierszy przystosowania, noty wyiaśnią.Wiersz takowy carmen Amaebaeum nazywa się w którym piosnki bez związku z sobą (podobne do naszych wieśniaczych) koleyno następuią. Pasterz odpowiadaiący, rzecz..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 14
" MENAŁKO. To pewnie, kiedym młodą winnicę Mikona I weszłe tępą kosą. pościnał nasiona. DAMETA. Albo kiedyś złośliwie pod tym starym bukiem, O pień połamał strzały Dafnisowe z łukiem; Z iaki, ze ie nie tobie darowano: bo ty Umarłbyś, komu iakiey nie zrobiwszy psoty...."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 15
" Oboie liczą trzodę, ta nawet Koźlęta. Ale kiedy twóy upor na nic niepamięta, Czarę z buka, rzecz droższą postawię z ochotą; Ta iest Alcydemona (1). Boskiego robotą.. Winney macicy liściem w koło otoczona, Bluszcz gdzie niegdzie przeplata rozsypane grona; Wśrodku dwa znaki:..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 16
" DAMETA. Początek od Jowisza: on wszystko zapienia, On ziemi daie żyźność, moie kształci pienia. MENAŁKO. Feb mię kocha, u Feba me dary niepłonne; Zawsze mu z Hyacynty chowam bobki wonne. DAMETA. Galatea się kryiąc, iabłkiem rzuca zdradnie; Ale chce bym ią uyrzał,: niż..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 17
" DAMETA. Wilk owcom, wichry dzrzewom a kozom ulewy, Dla mnie zaś straszne moiey Amarylli gniewy. MENAŁKO. Miłe posiewom deszcze, koźlętom krzewiny, - Wierzba owcom, a dla mnie Amintas iedyny. DAMETA. Pollio (4) niepogardza rymem, choć wieśniaczy, Muzy paście mu Ciołkę, że was..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 18
" DAMETA. Chudy móy Baran chociaż tłusty pokarm bierze; Taż sama miłość suszy trzody i pasterze. MENAŁKO. Chuda ma trzoda, choć iey miłość nie dopieka; Niewiem czyieś mi oko iagnięta urzeka. DAMETA. Będziesz mi Apollinem gdy powiesz iak trzeba, Gdzie na ziemi trzy łokcie..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 19
" EKLOGA IV. Rozmaite są domniemania względem dziecięcia którego przyszłe losy wzorem Sybilli Kumeyskiey przepowiada Wirgiliusz. Naywięcey moie zbliżaią się do prawdy ci, którzy mniemaią, iż opiewa urodzenie Marcella syna Oktawii siostry Oktawiusza Cesara. Ta, po pokoiu za..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 20
" I ieźli zbrodni naszey pamięć jątrzy Bogi, (6). Przez ciebie ziemia wolną zostanie od trwogi. Ten Boskie weźmie życie; uyrzy w iednym rzędzie Bohatery z Bogami, i w środ nich zasiędzie: Swiat w pokoiu utrzyma Oycowskiemi prawy. Dla ciebie chłopcze ziemia sama bez uprawy Pierwsza..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 21
" Szkarłatem wzrośnie iagniąt szata zrumieniona. Takich wiekow osnowę na wartkie wrzeciona Uwiią Parki, z Niebios wyrokami zgodne. Już czas dziecie: na stopnie wstępuy ciebie godne, Droga krwi Bogów kroplo! Jowiszowe plemie! Widzisz ciężarem swoim chwieiąca się ziemię, Głębiny..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 22
" EKLOGA V. DAFNIS. Sam Wirgiliusz w osobie Menalki iak koniec Eklogi pokazuie, opiewa śmierć Dafnisa wraz iak mniemaią z młodym przyiacielem i uczniem w Poezyi zalanym pod imieniem Cebes. Trudno wymienić wszystkie domysły Komentatorow, czyi zgon opłakuie Poeta w osobie..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 23
" MOPSUS. Nie dziw; on z samym Febem chce iść w porównanie. MENAŁKO. Zaczniy Mopse, czy śpiewać Fillidy sapały, Czy zgon mężny Kodrusa, czy Alkona chwały, (1). Zaczniy: Tityr twą trzodę mieć będzie w dozorze. MOPSUS. Raczey te, com na buka młodocianey korze Rymy..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 24
" Za pachnący Fiołek, za Narcys czerwony, Rośnie oset i bodziak kolcami ziezony. Sypcie Pasterze liście, kryicie zdroie cieniem; Takim Dafnis chce od was być czczony wspomnieniem. Mogiłę mu wynieście zaćmioną cyprysem, I takowym grób iego uczciycie napisem: Jam Dafnis w gaiach, w..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 25
" Dwie na rok spienionego mleka pełne czary, I dwa tłustey oliwy wyleię puhary; Wesołą ucztę sprawię przy Bacha spełnieniu, Jeźli zimno u ognia; ieźli upał w cieniu Nektarem z Chios (4). mnogie naczynia naleię; Dameta i Kreteński Egon mi zapieie, (5). Alfezyb pląsaiące przedrzyźni..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 26
" EKLOGA VI. W tey Eklodze pełney Poezyi i wdzięku, Wirgiliusz kryśli naydawnieyszych Filozofów i Poetów mniemania o początku świata; toż przytacza wybrane z baiek i ozdobione poezyą przykłady, iak namiętności są niebespieczne. Zdaniem iest wielu, iż pod osobą Sylena w..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 27
" Twardym snem zdięty leżał, iak zawsze opiły: Wczorayszym ieszcze winem nabrzmiały mu żyły, Wieniec z czoła na ziemię opadł rozpleciony, A na uchu wytartym dzban wisiał przestrony. Wchodzą chłopcy (a że ich czczą łudził nadzieią Swych wierszy) więc mu pęta z wieńców splotłe..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 28
" O Szczęsney Pasyfae, gdyby stad nieznała; (4) Jak do śnieżnego Byka miłością pałała. Nieszczęsna dziewko! iakieć szaleństwo napada? Wszak córy Pręta chociaż weszły, miedzy stada, (5) Rykiem zmyślonym cielic napełniały pole, Bały się iarzma, rogów macały po czole; Żadna..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 29
" Około białych lędźwi; strach mnożyciel sławy Ogłosił, iak Itackie po trwożyła nawy: I gdzie wiry w głębokich wód odchłaniach wrzały Wybladłych Maytków członki psy morskie szarpały. Rzekł o zmianie Terea, Philomeli zdradzie, (12) Jaki mu dała pokarm w okropney biesiadzie; Jak..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 30
" EKLOGA VII. MELIBEUSZ. KORYDON, TYRSYS. Siadł Dafnis kędy szumna cień rzucała iodła; Korydona z Tyrsysem, taż chwila przywiodła. Tyrsys owce, Korydon przygnał Kozy z mlekiem, Oba z pol Arkadyiskich, młodym równi wiekiem; Spiewać i walczyć z sobą tam mieli o rymy. Ja..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 31
" Lub ieźli próżne wszystkich oto do was modły: Mą fletnią, na gałęzi tey zawieszę iodły. TYRSYS. Pasterze, zdobcie bluszczem młodego Poetę; Niech zginie Kodrus moią uyrzawszy zaletę: Lub gdy mię choć niechętny chwalić będzie w oczy, Niech mi od czarow iego, bakkar skroń..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 32
" Chrońcie trzodę w gorąca, nadchodzą upały, Już pączek iako perła na piątkach nabrzmiały. TYRSYS. Tu ognisko, łuczywo, żar mamy obfity Od dymu ustawnego zaczerniały szczyty; Tyle się twey boiemy Borem szarugi, Ile wilk mnogich, owiec, brzegów wzdęte strugi. KORYDON...."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 33
" Pharmaceutria czyli czary. EKLOGA VIII. W tey Eklodze Wirgiliusz naśladuie dwie idyle Teokryta III. i II. DAMON y ALFEZYB. Gdy Alfezyb z Damonem pienie rozpoczyna, Buyney paszy zdumiona ciołka zapomina; Zwierz drapieżny wrodzoną swą srogość łagodzi, I rzeki się..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 34
" Damon tak zaczął wsparty o kostur z oliwy: DAMON. Wschodź Jutrzenko, i prowadź dzień mi nieszczęśliwy; Niza wiary niepomna, Niza me kochanie! Wzywam Bogów (choć próżne dotąd me wzywanie!) Jeszcze przed zgonem onych błagani użalenia; Zaczniy ze mną Menalskle moia fletni pienia!..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 35
" Już, znam Bożka miłości; pewnie twarde skały Ismaru lub Rodopy to chłopię wydały, Lub w dzikich Garamantow odległey krainie Spłodzone, w iego żyłach krew ich sroga płynie; Nie z naszego zapewne rodzi się plemienia. Zaczniy te mną. Menalskie moia fletni pienia. Miłość matkę..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 36
" Czarami Cyrce zmienia Ulissesa męże, Na łące w sztuki ziadłe padaią się węze, Przez czary Xiężyc do nas zstępuie wysoki; Dafnisa mi przywiedźcie z miasta nie uroki. Troistey barwy nićmi i trzykrotnie w koło, Na twym Darni obrazie obwiodę twe czoło; Trzykroć obeydę ołtarz gdzie..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 37
" Zioła czarowne co ie Pontu rodzą, kraie, Dał mi sani Meris. Wiele iadu Pont wydaie: Widziałam go iak często w wilka przemieniony Biegł w lasy, iak plon przeniósł na cudze zagony, I iak z mogił głębokich wyprowadzał zwłoki: Sprowadźcie: mi Dafnisa z miasta me uroki. Dafnis niedba na..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 38
" EKLOGA IX. MERYS. Tę Eklogę Wirgiliusza uważać można iak odezwę do przyiaznych sobie osób, kiedy mimo wydanego rozkazu powrócenia gruntów Mantuańczykom, te rozdzielonemi zostały; a Wirgiliusz w kłótni z Setnikiem posiadaiącym iego pole, był w..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 39
" Aż do rzeki gdzie stoi buk wichrem złamany, Wszystkie rymem odzyskał wam Menalka łany. MERYS. Słyszałeś! tak wieść niosła; ale wiersz nieśmiały, Tak się ucisza kiedy Marsa warczą strzały, Jak przy orłów polocie Haońskie garłice. (1) Gdyby minie zwiastował bliskiey..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 40
" Warro ni Cynna wierszów mych czytać nie bedzie; Jak gęś nie miła krzyczę pomiędzy łabędzie. Ty ieżeli co pomnisz, śpieway mi po drodze. MERYS. Czekay, cicho sam sobie na pamięć przywodzę, I wiersz godny uwagi zaśpiewam ci z chęci; Oto iest, ieźli mogę mey ufać pamięci...."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 41
" I woda cicha marszczki swoie ugładziła: Tu iest drogi połowa; patrz, oto mogiła Tani stoi Bianora. Tu rolnik gromadzi 4. Na stosy mnogie pęki, tu spocząć nie wadzi. Śpiewaymy, popas trzodę, zaydzieiny do miasta Jeźli się boisz deszczu, bo ta chmura wzrasta; Idźmy śpiewaiąc, milszą..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 42
" EKLOGA X. GALLUS. Wirgiliusz opiewa nieszczęśliwy miłośćC. Korneliusza Galia, Poety i przyiaciela swego, do Likorydy, a według niektórych do Cytheris, piękney komedyantki, która za innym kochankiem poszła na woynę do Gallii. Pozwol mi Aretuzo, (1) ostatniego..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 43
" Przyszli z wolna wołowce, a owczarze w pędzie Przybiegł zmokły Menalko, co zbierał żołędzie. Pytaią zkąd ta miłość? W tym Apollo stanie: Jaki rzekł szał cię uniósł Gallu?.. twe kochanie Likorys, wpośród śniegów, obozów i broni, Już innego kochanka wiarołomna goni...."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 44
" Ah! lękam się aby cię mróz nieprzeiął srogi, By lód ostry twey miękkiey nieurauił nogi. Póydę, i w głuche puszcze i w zwierząt: iaskinię, Zanucę wiersz Chalcydy Wieszczka 4. na mey trzcinie; Na drzewkach miłość moią. wyryię żałośnie, " One wyrastać będą, i miłość ma..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 45
" NOTY. DO I. EKLOGI. (1) . Cava ab ilice z wypruchniałego ostrokrzewia. (2). Hybli pszczoły, wyraz oznaczaiący ich zalety. Hybla góra w Sycylii sławna naylepszym miodem. (3). Parth będzie pił Araru. Są którzy naganiaią tę umieiętnośćPasterzów, ale..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 46
" (4). Pollio, Konsul, przyiaciel Wirgiliusza, pisał Traiedye. (5). Ciołka, Oznacza ofiarę wieyskim Poetom, Byk Traijcznym. (6). Mevius i Bavius: Poeci nieprzyiaciele Polliona, Wirgiliusza i Horacego; drugi był rywalem Pollioua w pisaniu Traiedyi i każdy miał swoich..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 47
" D O V. EKLOGI. (1). Fillida, Córka Likmga Króla Tracyi zabiła się z rozpaczy mniemaiąc, iż iest pogardzoną od swego kochanka Demofoona syna Tezensza. Alkon był tak zręczny w strzelaniu z łuku, iż nie zraniwszy syna, strzała zabił węża, który się był koło niego..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 48
" nia wody tryskaiącey ze skały, Naiada strzegąca źródła, pokochawszy go, uniosła i ukryła. (4). O Szczęsney Pasyphae gdyby stad nieznała. Pasyphae córka słońca, żona Minosa, pokochała byka i porodziła potworę Minotaura, którego Tezeusz zabił. (5). Preta Córy...."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 49
" DO VII EKLOGI. (1). Nimphae libetrides , tak mianuie muzy, które w Beocyi miały kościoł nazwany Libetrium. (2). Kodrus. Poeta współczesny Wirgiliusza, dzieła iego do nas nie doszły, iak i innych wielu. (3). Sardow ziele, mniemano, iż w Sardynii rosło ziele, które..."
Bukoliki Publiusza Wirgiliusza Marona - strona 50
" (2). Na Cyrneńskim Cisie, Korsaka płodna w cisy, z których miód niezdrowy. (3). Bianor, inaczey Oknus syn nimfy Manto, założył Mantue i dał iey imię swoiey matki. DO X. EKLOGI. (1). Aretuza, z rzódło bliskie Syrakuzy. (2). Dla Galia. K. Kornelius Gallus,..."