Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 1
"   CAPREÄ I ROMA. "

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 2
" CAPREÄ I ROMA, Obrazy z pierwszego wieku   przez J. I. Kraszewskiego . 4ry Tomy we 2ch.   Magnus ab integro saeclorum nascitur ordo. Virgilius. Ecl. Pollio. Tom drugi. Wilno. NakÅ‚adem i drukiem Józefa Zawadzkiego. 1860 "

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 3
" Pozwolono drukować z obowiązkiem złożenia w Komitecie Cenzury prawem oznaczonej liczby exemplarzy. Wilno, 8 Marca 1860 roku. Cenzor, Paweł Kukolnik. "

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 4
" XXIV. Rzym znał tylko Caligulę z jego uwielbianego ojca i nieszczęśliwej matki; syn rodziców z któremi walczyć nie mogąc Tyberyusz pozbyć się ich musiał zdradliwemi środkami — odziedziczył po nich miłość tak serdeczną jakby była zasłużoną. Przykładała się do..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 5
" nia Rzymu, jak gdyby groźny nieprzyjaciel odszedł od wrót jego, lub płomień niszczący co go miał poźrzeć, zagasł stłumiony. Nocą spotykali się ludzie u drzwi zamkniętych świątyń, niosąc ofiary dziękczynne. W jednej chwili zmieniła się postać Rzymu, przed kilką godzinami..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 6
" ojcem, a choć dla pozyskania serc ludu chciałby się połączyć z temi co nań miotają przekleństwa — czuje, że winien choć pozorną oznakę czci zmarłemu... Zabierał się więc, mimo krzyku żołdactwa, które w mieścinie Atella, między Capuą a Neapolem chciało spalić..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 7
" dzie wybiegały przeciwko niemu, witając w nim ukochane dziecię nadziei, najpieszczotliwszemi zowiąc go imiony. Caligula zdawał im się mieć wszystkie cnoty, których brakło Tyberyuszowi, a pierwsze jego kroki tak były zręcznie obliczone, aby cień swobód dawnych i gorliwą troskę o..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 8
" zobojętnienia jego dla rodziny, chłód z jakim patrzał na śmierć matki i brata i tych, których zgonem się podniósł odjąć mu mogły miłość i wiarę ludu. Pierwsze więc kroki jego zmierzały ku temu, by dowieść, że się taił tylko z poszanowaniem i miłością rodziny, aby..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 9
" Tak się też stało: ofiary gniewu Tyberyuszowego uduszono w więzieniach, a hak oprawców powlókł je na Gemonije. Los chciał, by się w ten sposób zamknęło panowanie okrutnika; wśród powszechnego wesela, nikt tej krwawej nie dostrzegł plamy, a nadzieja przyszłości przygłuszyła..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 10
" XXV. My odwróćmy oczy od tego widoku, który się rozpoczyna weselem a krwawym i dzikim szałem ma skończyć, i przenieśmy się znowu do ubogiego domku, przy Capreańskiej bramie Neapolu, w którym zamknięty z kilką niewolnikami Juda rozpoczyna życie nowe. Poznaliśmy już..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 11
" wymyślnych rozkoszy teatru — każde domostwo, obwieszone wieńcami i strojne zielenią, kryło pod mozajkową posadzką takie ergastulum ciemne, w którem powiązani ludzie stęknąć nawet nie śmieli, bo i jęk był śmiercią karany. Czem był niewolnik w owych czasach, widać to z pism..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 12
" niono z nim co kto zamarzył. Wprawdzie zapomniane Lex Petronia, nie dopuszczało ich męczyć i zabijać, ale od spełnienia martwej litery tych postanowień łatwo się było wywinąć. Nic wówczas trudniejszego nie było wedle pojęć czasu, jak przyjść do tego uznania, że człowiek..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 13
" coby się mógł Uchwycić — ale z czemże my to poczniemy? Ludzie znużeni głodem, rąk nie ma, pokarmu mało? A! zrobiemy co każecie, bicz zastąpi jadło ! Ale naprawdę trzebaby nowych niewolników i nowego dozorcy... I ci co są, jeśli ich puścim do pracy a podjedzą i pozdrowieją,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 14
" musiał pójść po radę do pana, który mowy jego uważnie wysłuchał. — Wszystko przepadnie — rzekł po namyśle — i te tysiące które na wille nabrał niegodziwy Sejana zausznik. Tak jest, wiem sam że radzić potrzeba skutecznie, ale jak ? Dam wam ludzi do pomocy, oczyśćcie,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 15
" posłuszeństwa pętały, weszli do ergastulum, spoglądając z góry na barbarzyńców gnijących w barłogu. Part, Germańczyk, Gothon i Iberyjczyk zdali się im zarówno pół bydlętami i niewielkiego użytku... ledwieby z nich który, rzekli, pod biczem mógł młyn obracać. Młodszy i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 16
" Schodził więc do ergastulum często i choć wejrzeniem ostrem ścigany, starał się powoli łagodzić umysły niewolników, których lepszą strawą, posłaniem i chwilą powietrza nagradzał za ich powolność. Wszyscy prawie odpowiedzieli jego wyrazom łagodnym, choć mało ich rozumieli, i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 17
" Stan to był jakiś dziwny, bo nic z zewnętrznego świata podziałać nań nie mogło, niczem go złamać nie było podobna. To wpadał w gorączkę i zapamiętanie, w którem śpiewał, śmiał się lub rozpaczał, rycząc boleśnie, to znowu leżał bezwładny, w pół senny, martwy tak, że..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 18
" za kradzione w domu i ogrodzie rzeczy, pod połą je na rynek wynosząc — przykład w ostatku, wpłynął na barbarzyńców nawet. Naprzód kulawy Iberyjczyk, potem Germańczyk bez pięści, wreszcie Part hardy, zbliżyli się do Myrona i Silvana — jeden Swew pozostał na barłogu, a wlane..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 19
" mowało, podnosił głos, w języku nieznanym, pół nucąc, pół mówiąc coś, niby śpiew, niby modlitwę... jakby do swoich, dalekich, przez tysiące mil przemawiał, jakby wiatrom oddawał wyrazy, które je nieznanym brzegom odnieść miały. Oswojeni ze wszystkiemi świata językami,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 20
" Lecz gdy inni dzicy podziwiali zdumieni bÅ‚yskotliwÄ… cywilizacyÄ™ Rzymu, zdolnÄ… oczy barbarzyÅ„ców, do lasów i skórzanej odzieży przywykÅ‚ych, zachwycić — Gothon poglÄ…daÅ‚ na to z obojÄ™tnoÅ›ciÄ… królewskÄ…, a popatrzywszy dÅ‚ugo, pÅ‚akaÅ‚ znowu zwróciwszy ku północy oczy.  ..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 21
" XXVI. Upłynęło dwa pierwsze lata panowania Caliguli, który się rychło odmienił. Początek ich był szczęśliwy i spokojny, a obcy Rzymowi świadek opisał go barwami, przy których reszta panowania jeszcze jaskrawiej krwią i rozpustą odbija (1). "Grecy, pisze on, nie wojowali z..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 22
" Italia, Rzym, Europa, Azya, zdawały się ciągłe obchodzić święto, bo pod żadnym z Cezarów nie było tyle spokoju i tak swobodnie dobra swego nie używano. Po wszystkich miastach pełno było ołtarzy, ofiar i kapłanów, ludzi biało odzianych w wieńcach z kwiatów, zabaw, śpiewów,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 23
" Początek ów świetny i pogodny mignął tylko przelotem; zdawał się nawet znamionować surowego praw postrzegacza i skromnych żądz człowieka; ale Caprejski uczeń Tyberyusza wyszedł prędko na jaw z pod ciemnej togi Germanikowego dziecięcia. Zaczęło się to od nocnych uczt i biesiad w..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 24
" nie umiejące; gdy przyszli oprawcy, spytało gdzie mu się uderzyć potrzeba i posłuchało rozkazu. Po tej pierwszej zbrodni poszły szeregiem inne, których liczby tu rachować nie chcemy; każdy prawie z wyroków Cezara zamykał w sobie przemyślne okrucieństwo, szyderstwo nielitościwe,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 25
" Nieustanne przedstawienia powtarzały się w amfiteatrze Scaura, w cyrku wielkim, na Marsowem polu; wznoszono teatra po nad domami, okręcane tak misternie, że lud napełniający je, przenosił się cały ku nowemu widowisku, gdy pierwsze było skończone. Arenę cyrku w dnie igrzysk posypywano..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 26
" Z razu skromniejszy, przywłaszczał sobie godła pomniejsze, Herkulesa, Castora, Bacchusa, ale tych wkrótce mu nie starczyło. Postawiono mu świątynię i posąg złoty, nakazano ofiary, najrzadsze ptaki i zwierzęta zabijając u jego ołtarzów. Swetonjusz, opisując te szały, nie może im..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 27
" mi i wymyślniejszemi... Macron i Naevia, którym był w części winien swą władzę, niewdzięcznie odepchnięci, poświęcenie swe dla Cajusa przypłacili życiem. Obraz najdziwniejszych tych dziwactw okrutnych znajdziecie w Swetoniuszu. Jedno tu szczególnie uderza olbrzymie zachcenie,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 28
" wy, której myśl zdawała się zuchwalszą nad wszelkie inne. Głębiny morskie potrzeba było zarzucać, oprzeć się na nich i budować, ale ani kamień ani drzewo nie mogły temu podołać, musiano więc zabrać wszystkie statki, dotąd używane do przewozu zboża, pod groźbą ogłodzenia..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 29
" Za nim szły szeregi wojowników powołanie do świetnych zapasów. Była to zabawka rycerska; przebywszy most brano miasto Puteole, którego zastępy przeciwne broniły — i Cezar odniósł zwycięztwo! Mostem tym nie mógł się Cajus nacieszyć; nazajutrz przejechał go znowu, w sukni..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 30
" toną w wodach z krzykami boleści, a Cezar płynie wśród choru śpiewaków, przypatrując się przedśmiertnej walce towarzyszów, których chwytających się boków okrętu wiosłami odpędzać, spychać i zabijać każe... Z brzegów na to igrzysko poczwarne patrzały tysiące ludzi;..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 31
" XXVII. Właśnie w chwili, gdy od Puteolów do Baii całe owo prześliczne, ciche wybrzeże, tysiącem ogni wśród okrzyków tłumu zapłonęło, a z morza ozwały się dźwięki muzyki na łodziach, poprzedzającej Cezara, — ubogi statek kupiecki, z ciemnym żaglem i niepozornemi czarnemi..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 32
" nie starzy, w ciemnych sukniach podróżnych, kroju używanego na wschodzie, przypatrujący się z po-dziwieniem widowisku niezwykłemu i tłumom jakby na ich przyjęcie przybiegłym i brzegom jakby dla nich oświeconym, i uczcie jakby dla nich przygotowanej. Dziwnie też na ten dzień i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 33
" ku, który przed niemi pochylił głowę z pokorą, jakby wzywając błogosławieństwa. Tłum otaczający nie przestraszył ich, ani dziwić się zdawała ta niesłychana uroczystość, ten gwar i krzyki, wojska, okręta i zielona droga rzucona ku Baijom. Stawili stopę na ziemię całkiem..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 34
" wielką pociągniony, postąpił ku przewodniczącemu i pozdrowił go rzymskim obyczajem. Gdy na to powitanie odpowiedział podróżny, Helios i Juda drgnęli spozierając po sobie, rysy bowiem twarzy i mowa przychodniów, które dla innych nic odrębnego nie miały — Izrealitom żywo..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 35
" Juda — ale własnego dachu nie mam, służę, a któż wie — dodał obracając się do Heliosa — czy Hananias widziałby dobrem okiem, gdybym do jego domu przychodniów wprowadzał ? — Niech wam Bóg dobre chęci nagrodzi — odezwał się podróżny — wszystko to jedno, gdzie głowa..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 36
" ra, wśród blasków ogni, które dlań świeciły, posunęło się powoli drogą ku Neapolis wiodącą. Z tą garstką nieznanych, ubogich, w tłumie zamieszanych ludzi, w ciszy i pokorze przekradających się przez zgiełk i świetne tłumy, na których nikt nie patrzał, których popychali..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 37
" XXVIII. Gdy tak szli brzegiem morza powoli, a za niemi ciągnął się drogą bitą skromny wóz Asprenusa, milczeli z razu, dopóki Helios pierwszy nie odezwał się w te słowa: — Jakież wieści dobre przynosicie nam z naszego kraju ? Prawda-li o czem u nas już głuche chodzą..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 38
" tworzenia się świata, wielkiego słowa, które ma go przeobrazić. — Ale jest-li jeszcze słowo takie, któreby wyrzeczone nie było od początku świata? — Przeczuwasz wielką prawdę — przerwał pierwszy podróżny poważnie — ale ci dostrzedz jej trudno, tak zakrytą dla was..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 39
" Syn Boży, Chrystus, narodzony w Betleem, przyszedł tę prawdę zwiastować i umarł oblawszy ją krwią swoją, przebaczając tym, co go ukrzyżowali...Życie jego ma służyć za wzór światu... śmierć zmyć winy całego rodzaju ludzkiego.... Zwiastuję wam Chrystusa Boga! W nim prawda,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 40
" byli z Alesandryi, że wszyscy uczniowie tego Mistrza dobrami doczesnemi gardzą (1) i nic na ziemi własnego mieć nie chcą; że wszędzie, gdzie są, mają domy do modlitwy, gdzie nic nie wnoszą ziemskiego; żadnych posągów nie stawią i ofiar krwawych nie czynią, ale śpiewają i modlą..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 41
" ale z niemniejszą żądzą oświecenia się i uwagą natężoną, słowa podróżnego przyjmował Asprenus, i zdało się jakoby coraz jaśniej stawało się w jego umyśle; chociaż ten, który nowy zakon wykładał, nie miał ani uczonej mowy, ani się błyskotliwemi posługiwał wyrazy, ani..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 42
" fów, sofistów i ludzi, co mądrość ludzką wyczerpali już do dna. Tem dziwniejszym jest i cudowniejszym skutek ewangelicznej prawdy, gdy przypomnim, że do mędrców nieśli ją ludzie prości, nie uczeni wedle świata, rybacy, Galilejczycy ubodzy, którzy filozofii nie znali wcale, słowy..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 43
" rozkoszy, my nią gardzimy; wy ufacie sobie, my z sobą walczym.... oto nauka nasza. A gdy tak mówił, zajaśniały mu oczy i czoło okryło się blaskiem, a idący z nim, spojrzawszy nań, dostrzegli jakoby aureolę jasną, która obejmowała skroń jego, i głowę tego, który mu..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 44
" dzieci.... Abyście wiedzieli do kogo przyszedł, komu błogosławił, powtórzę wam słowa jego. I wstał ze łzami w oczach, a podniósłszy się z kamienia na którym siedział, jął mówić poważnie: (1) — Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem ich jest królestwo niebieskie...."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 45
" mię, która się im ukazała tak piękną i jaśniejącą, jak jej nigdy nie widzieli. W dali widać było z pagórka na którym spoczywali, resztki nocnych szałów Cezara; dymiące stosy, które świeciły w nocy, i po zatoce pływające z falą zsiniałe trupy ludzkie, kawały drzewa,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 46
" wzgórza znajomą sobie ścieżynką, do domu, który miał nad miastem, na wyniosłości wielkiej. Może temu położeniu odosobnionemu winien on był, że do jego drzwi nie zapukała ani rozpusta, ani zbytek i zepsucie, ani owa żądza i chciwość złota, która pilnowała brzegów; żył tu..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 47
" których przebudzone świergotały ptaszęta. Tu u drzwi złożyli podróżni swe sakwy ubogie, a gospodarz pośpieszył obmyć im nogi i chciał by się posilili Ale oni odmówili pokarmu, a pierwszy z nich prosił tylko by mu naprzód wolno się było pomodlić i. złożyć ofiarę, żądając..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 48
" XXIX. Gdy Caligula rozprasza ostatki skarbów Tyberyuszowych, aby wkrótce nowych pożądać i najdzikszemi środkami wyciskać je z ludu swojego, gdy wielka biesiada pogańskiego świata olbrzymich dosięga rozmiarów rozbestwienia i rozpasania; — w domku Asprenusa nieznanym, w głębiach..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 49
" Helios i Juda, kilku Izraelitów, towarzyszyli im nieodstępnie, i wszyscy wkrótce obmyci chrztem, przypuszczeni do tajemnicy wielkiej, weszli w służbę. prawdy z pokorą i poświęceniem. Jeden Hananias, chociaż w domu swoim przyjmował podróżnych Galilejczyków i słuchał ich niekiedy,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 50
" obmyci i do społeczności nowej przyjęci, wyglądali bowiem jak ludzie nowi, mając na obliczu i w sercach ten pokój święty a niezachwiany, którego świat dać nie może. Byli oni wszyscy jakby braćmi i synami jednej matki — żydzi, poganie, niewolnicy, wolni, bogaci i ubodzy, — nowe..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 51
" Nie widział on co się wkoło niego działo, ani go bicz mógł do pracy przymusić, wychudłe ciało okazywało, że mu już nie wiele pozostaje do życia. Stanął przed nim Galilejczyk i wpatrywał się weń, a zdało się, że wzrokiem nań jako siłą wielką podziałał, bo głowa..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 52
" anim kiedy widział kraj wasz daleki, ani słyszał mowę jego; dano mi jest wszelki język ludzki rozumieć i wszelkiego człowieka mowę włożono mi w usta... a przyszedłem abym cię pocieszył. — Pocieszyć mnie — odparł powoli znowu osuwając się na ziemię Swew biały — skruszże..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 53
" lasach, o progu, na którym śpiewając, dziecięctwo i młodość przebyłem. A! tam szumią, bory nad starego ojca mogiłą... a syn nad nią nie płacze.... — Słuchaj jeno — przerwał mu Galilejczyk — i ja przecie jestem wygnańcem, ale dobrowolnym, i jam się tu nie rodził, i ja..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 54
" a ojciec mówił, przyniesiesz nam łupy... I poszedłem, wzięli mnie rannego, sprzedali w niewolę. A tam, tam oni czekają powrotu, siedzi stara matka na progu i patrzy ku południu i wygląda syna... a siostry śpiewają... a ona.... I umilkł kładnąc się twarzą na murawie, by ukryć..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 55
" albowiem życiem dzisiejszem nabędziesz wieczne... I nie mnie służyć masz, ale Bogu, którego słowo żywi i cieszy, krzepi i karmi.... — Życie wieczne — podchwycił Swew. — A! wiem! zawołał po chwili — i u nas ojcowie mówią, że człowiek po śmierci wstaje w sile i młodości..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 56
" re niepojętą znalazło siłę; Tyro stary oczy przygasłe wpoił weń, siwą potrząsając głową. Naówczas do każdego z nich z osobna począł się w jego języku odzywać Galilejczyk i zdumiał ich bardziej jeszcze. A mówił do nich w te słowa: — Jestem posłem do was, nie od ludzi,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 57
" pogardził, któremi pomiata.....I od początku do końca jednym cudem się stanie. Gdy tak mówił, posiadali wszyscy wedle niego, a tak się zasłuchiwali, że płynęły im dnie i godziny niepostrzeżone, a oni o życiu, pokarmie i śnie zapominali — pijąc z tego źródła nienasyceni,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 58
" Część II-ga ROMA.   I.   Od opisanych wypadków przeciÄ…g czasu upÅ‚ynÄ…Å‚ niemaÅ‚y. Cajus Caligula, w szaÅ‚ach i porywach obÅ‚Ä…kania dokoÅ„czyÅ‚ życia, które miÅ‚ość jego ludu zmieniÅ‚o w koÅ„cu w znużenie i nienawiść. — Codziennie nowe ofiary skazywaÅ‚a na..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 59
" cyatorowie dostarczyli obficie głów, po których majętności spaść miały na niego. Agrippa, Antiochus, Mnester, Apelles i Helikon, poddawali mu rad i środków do pozyskania grosza, którego tak łaknął, do wynajdowania coraz nowych i nieznanych rozkoszy. W łaźni potrzeba dlań było..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 60
" Zwierz afrykański mało przybywał na cyrki i kosztował drogo, a okrętów brakło by poń posłać, bo flota stała w Baii, aby Cajus konno mógł po jej grzbiecie przebiegać zatokę, — więc ludźmi karmiono dzikie cyrków potwory i głodne ryby w sadzawkach. Często powracającego od..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 61
" dawał je targiem publicznym. Na przywiezienie tych sprzętów zabrano co było w Rzymie wozów i koni, a gdy rzeczy były już w miejscu, sam Cajus stawał z niemi jako przekupień i wołał; — Kto da więcej? patrzcie ! to urna która należała do Druzylli, łańcuch ten zdobił piersi..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 62
" u Cezara, pełne życia i charakteru zostawili nam opis jego (1). Wysłańcy Izraelscy przybyli do Rzymu w sprawach swojego narodu i dopraszali się posłuchania, w którem prosić go mieli, by ich od oddawania czci Boskiej i stawiania w świątyni posągów Cezara uwolniono, gdyż się to prawu..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 63
" Tyberyusza były wypukłe, z czołem groźnem i pomarszczonem, łysy nieco, z brodą — wejrzenie miał naumyślnie nasrożone i postać, którą jak najstraszniejszą starał się uczynić. — Strój jego był dziwaczny, wyjątkowy, wcale do obyczaju wieku i kraju nie zastosowany. Brodę..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 64
" żeni, jak wyroku śmierci; a gdy tak na pół leżeli na ziemi, Cajus tymczasem przeszedł do innych sal, przeglądając ich urządzenie, rozkazując zmiany, czyniąc uwagi rozmaite nad uporządkowaniem, polecając przenosić obrazy i posągi. Alesandryjczycy tymczasem, szydząc z Żydów,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 65
" pozamykać, i wrócił do nich z zapytaniem — co ma powiedzieć mają? Złagodniał jakoś widocznie, a w Żydów duch nieco wstąpił, ale począwszy słuchać, gdy mu się gotowali dowodzić, że w Alexandryi od czterechset lat mają prawo pobytu i obywatelstwa, znowu zniecierpliwiony Cajus..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 66
" jątrzyły Choercę, że postanowił choćby sam przy pierwszem spotkania nań się porwać. Cajus w dobrem usposobieniu ducha był dnia jednego na igrzyskach; wyrocznia jakaś kazała mu się strzedz Cassiusza, ale na myśl mu nawet nie przyszedł Choerca; zastosował to do Cassiusza Longina,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 67
" popłoch i oburzenie; w pierwszym zamęcie i szale wielu senatorów zginęło..... W teatrze, z którego był wyszedł Cezar, lud rozmaicie przyjmował przyniesioną nowinę. Patrycyusze udawać musieli smutek, by nim swą pokryć radość, gmin płakał, żałując więcej igrzysk niż..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 68
" Może temu zapomnieniu i pogardzie winien był Claudyusz, że na dworze Cezarów mogł dożyć śmierci Caliguli, niczyjej nie obudzając zazdrości. Wyszedłszy z lat dziecięcych, długo miał jeszcze przewodnika, który go nie odstępował, sądzono bowiem, że sam sobą nie potrafił..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 69
" sularnej godności, odmawiając władzy i praw konsula, i biedny ów człowiek krył się w towarzystwie ludzi gminu, włócząc się po Campanii, po ogrodach i willach rzymskich, pocieszając to nauką i księgami, to kośćmi i winem, które wśród próżnowania polubił. Po kilkakroć senat..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 70
" tany i skrył się za zasłonę, ktorą drzwi były zawieszone. Prosty żołnierz z kohort pretoryańskich, przechodząc tamtędy, spostrzegł wystające nogi jego i za nie wyciągnął go z ukrycia, chcąc się przekonać ktoby był. Claudyusz rzucił się mu do nóg przerażony, błagając o..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 71
" udawał wprzódy na' ciele i umyśle upośledzonego, aby życie ocalić i nie obudzić obawy? Dwór też, który go otaczał, opanował i zawładnął nim, przyczynił się zapewne do uczynienia go później tem, czem został — owym jakby od pioruna rażonym człowiekiem, który pod naciskiem..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 72
" Istota to była słaba i straszna słabościę swoją, bo dla niej okrucieństwo nie było namiętnością potrzebującą nasycenia, ale rzeczą obojętną jak inne. _ Właściwie nie on panował, a raczej ciżba ulubieńców pod jego imieniem. Jego samego nie zbyt nawet szanowano, bo się..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 73
" tak jawnie, że dzieje przechowały najdrobniejsze szczegóły śmierci Cezara. Claudyusz lubił bardzo grzyby, rydze szczególniej, w nich to przyprawna truciznę przyniósł mu Halotus, który miał urząd krajczego i potraw kosztował.... Z razu jakoś skutku jadu nie poczuł Cezar, a że..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 74
" II. Rzym za Nerona był już tyra najwspanialszym i najpotężniejszym grodem -mocarzem, którego imię rozlega się przez wieki niepożyte czasem, i ruiny obleka majestatyczną purpurą; kolosalnem miastem zbytków i przepychu, ku któremu spływały ze wszech stron świata bogactwa, dziwy,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 75
" Po za granicami rzymskich orłów spały ludy nieprzebudzone do życia, padały śniegi zaciemniające powietrze, paliło słońce ziemie pustynne... Na obszarach podwładnych Rzymowi, nikt mu się nie śmiał sprzeciwić, ni z siłą jego walczyć, ni przeciw rozkazom stawić. Wyroki Cezarów..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 76
" Nie brakło jej nawet wykształcenia umysłowego i daru słowa i smaku w sztuce, a ci Cezarowie, których tytanicznym dziwimy się okrucieństwom, co się nad tysiącami łudzi dla igraszki pastwili, byli to swojego wieku znakomici pisarze, mówcy i biegli artyści. Każdy z nich znał się na..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 77
" Z jednej strony żywiło ono sobą wille co je otaczały, gniazda rozkoszy i lubieżnego spoczynku, z drugiej zjadało sąsiednie kraje, wycieńczając złudzi, z rolnictwa, z pracy... Sabiński kraj, Etruria, Latium, pustoszały jak słaba roślina, której soki sąsiedni dąb-olbrzym wypija...."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 78
" nad których bronzowemi drzwiami czytałeś starego jeszcze Rzymu sięgające imiona. Owa regina viarum, królowa dróg, cała wykładana płytami kamieni, ubrana w wille i groby, najozdobniejsze była ze wszystkich wiodących do Rzymu; żywi płynęli nią tłumem do miasta i ku niemu, umarli..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 79
" włada; bo choć utracił może ducha starego, ma twarz senatorską i rycerską, a wśród gromady ludu, który pod portykami przeciąga poważnie, ujrzysz jeszcze i zakwefioną matronę o skromnem obliczu, przed którą z uszanowaniem ustępują urzędnicy, i starca w ciemnej todze, którego..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 80
" od której wszystkie się drogi państwa w świat rozpryskują szeroki, pełno ludu, ciekawego, spieszącego się, niespokojnego... wielka u któregoś z panów uczta wieczorna... z Afryki przyszły lwy, które ryczą w zwierzyńcu pod obozem Pretoryanów, — Cezar daje wspaniałe igrzyska......"

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 81
" i męzkich; dalej już coraz bogatszemi towarami kupcy zapraszają przechodnia, łudząc oko barwami, chwytając wonią, narzucając mu się rzadkością i ceną... Z całego też świata znajdziesz tu wszystko, od purpury tyryjskiej, kości słoniowej i złota, do koszyka z łoziny i świeżo..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 82
" bijając ciżby, lecz nigdzie nie brak wspaniałości, któremi Roma w oczach świata się chlubi. Po za złoconemi dachy świątyń, zalegających górę Capitolińską, wznoszą się ulubione ludowi dwa cyrki wspaniałe, gmachy potężnemi objęte murami, stary Flamiński, nieco mniejszy i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 83
" dnicy co imie im dała... Lud ma się gdzie i czem zabawić, a nic go prócz cudzej krwi nie kosztuje rozrywka. Na tych często dla przepychu minią i złotem, boraxem i Nilowym piaskiem posypywanych arenach — ubiegają się woźnice, walczą zwierzęta dzikie, chodzą w zapasy gladyatorowie,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 84
" nik jest człowiekiem — że on jest przyjacielem pokornym, że podanie mu ręki nie hańbi, ani miłość okazana upadla (1). Bogatszych mieszkania stoją na wyżynach otaczających Forum, ubożsi cisną się w koło Suburry, po za murami miasta i pomoerium. Tu to potrzeba widzieć czem się..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 85
" głodnej i wiecznie spragnionej, opodal nieco stoi o mury oparty wieczny obóz Pretoryanów i źwierzyniec przy nim dzikich bestyj, na igrzyska przeznaczonych. Ztąd to wybiega żołnierz co daje Rzymowi pana okrzykiem, co nieraz zakrwawił ulice, wciskając się pod wschody Capitolu i dzikie..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 86
" ostatnich słojów towarzystwa, i państwo zjedzone od tego raka gnije, rozpada się i ginie. Powaga i znaczenie patryeyatu już za Tyberyusza zmieniły się w poniżenie i pochlebstwo, w milczenie, pobłażanie nieme, i wielkie charaktery coraz rzadziej wybijały się z tłumu, który używał..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 87
" wyrok śmierci, kazał się przebić niewolnikowi i tak żywot swój skończył. Mało odmienne życie prowadziło rycerstwo (equites) rzymskie, zbierające pieniądz, nabywające ziemię i domy, zbogacające się aby używać, a wystawione nieustannie na chciwość pana, który zawstydzał ich..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 88
" zepsucie — stała się bezdzietność i pozbawienie rodziny. Do tego przyszło, że starzec, który nikogo nie miał, na rękach był noszony przez wszystkich. — Sam Cezar ubiegał się za testamentami obcych, a gdy zapisawszy mu swe mienie, zbyt niem szafowali lub nie dość umierali..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 89
" Ten lud, który tak gorąco, tak łacno, tak żywo przyjął przyniesione mu światło nowej wiary, musiał mieć w sobie jakieś zarody dobra, musiał czuć znękanie teraźniejszością i uznawać, że to co było, trwać nie mogło. Już naówczas nie w jednym z domów Suburry, miasta..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 90
" III. Wnijdźmy do jednego z tych cichych domostw Rzymu, którego skromnych podwoi nie przestępują nigdy hałaśliwa biesiada, i spójrzmy w skromne atrium, wśród którego maluczka szemrze fontanna. Dom ten otoczony przyrosłemi doń budowlami, stoi na Awentynie od strony wschodniej, przy..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 91
" frymarki. Dom to jeszcze po staremu cały zamknięty w sobie, niczem się na zewnątrz nie chlubi... drzwi jego, obite blachą miedzianą, którą pokryła zielonawa patina, większą część dnia stoją zaparte. Wszedłszy do atrium, w którem wedle obyczaju w maleńkiej sadzawce bije cicha..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 92
" cyusza, dziś po nim osmutniała wdowa, i dwie jej córki, sieroty... Aquila i Priscilla. Starsza z nich Aquila, już może mieć lat około dwódziestu, druga ledwie rozwkwita piętnastą wiosnę — a obie są do siebie dziwnie podobne, tylko co w pierwszej już się rozwinęło, w drugiej..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 93
" lekką wesołości oznakę na licu staruszki, chociaż ta prędko znika, i znać, że troska o ten skarb drogi głęboko w sercu jej utkwiła. Ilekroć z ulicy fala powietrzna przyniesie do jej ucha wrzawę, kędyś od strony rynku i łaźni wybiegłą — matrona wstrząsa się, ręce jej..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 94
" się z siedzenia i słuchała bacznie, aż dwa zgodne, wesołe śmiechy córek oznajmiły jej że zgadła. W istocie był to senator Pudens, blizki krewny Cellii, człek dobrze już stary, który przedłużone życie, wśród najtrudniejszych przebyte czasów, za Tyberyusza, Caliguli, Claudyusza..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 95
" ani w swej willi, ani w domu, nie zaklinał się co chwila na Augusta i rzadko nawet panującego wspominał. Lada wyzwoleniec mógł go o brak pobożności pomówić... by część dóbr jego zagarnąć. Dziewczątka przywitały starca, który się na ich widok uśmiechnął smutnie i skinieniem..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 96
" żyć ciężkich czasów, nad które straszniejszych może nie było; każdy drżeć musi o wszystko — o życie, i o cześć, o mienie, o dzieci! — Ja siedzę zamknięta i nic niewiem, — ozwała się Cellia — ale przecież to nowe panowanie zwiastowało się nam inaczej niż Cajusa i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 97
" — Tyś rzekła — zawołał Pudens — tak ! nikt jeno Bóg. Ale mam-że ci mówić? — spytał wahając się i wpatrując w nią pilnie. — A! jeśli masz coby uspokoić potrafiło? — Słuchaj mnie — odrzekł stary — lecz nie powtarzaj nikomu. — Wśród Rzymu samego rodzi się..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 98
" — Jaki? — spyta a zdumiona Cellia. — Siostro moja — rzekł Pudens — oni mnogości Bogów nie mają, wierzą w jednego Boga Bogów, stwórcę świata. Kobieta zdawała się zdumioną, spójrzała, w jej oczach malowało się osłupienie, tak trudno jej było pojąć jednego Boga dla..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 99
" Pudens zmieszany nieco spuścił oczy. — Wstyd mi wyznać — rzekł ciszej — że niewolnik pierwszy mi oczy otworzył... Ale u nich nie ma niewolnika ni pana; są bracia i synowie jednego Boga. Miałem zdawna u siebie Minusa; znałaś go pewnie; była to istota dzika na pół i wielce..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 1 - strona 100
" rzekła Cellia — lecz jakże wiara ta, której nie wspiera siła żadna, rozszerzyć się może? — Mylisz się siostro; w niej jest większa nad wszystkie siła samego Boga... a największym cudem to właśnie, że nie mając po sobie jeno ubożuchnych ludzi i niewolników, tysiące już..."