Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 1
" pychany, nagle gdy nań duch ten zstąpi, staje się dziecięciem Bożem. I jako dziecię wszystko może u Ojca uprosić, tak silen wiarą, ów nędznik staje się mocarzem... i zwycięża świat. W słowach ich czuć mówiącego Boga, w czynach jego potęgę. Kładną ręce na chorych i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 2
" steśmy, żyjemy wśrod niej; lud ubogich miasteczek, tłumy stolicy, domowa nasza czeladź już ją przyjęły i nawracają się gromadnie; codzień rośnie liczba jej zwolenników, powiększa się, i powoli od tych biedaków, z którymi nie dawno mówienie chcieliśmy, i my uczemy się..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 3
" — Lecz mówią, — odezwała się Cellia — że lepiej począł od innych, ze ma przy boku swym starego wojaka Burrhusa i filozofa Senekę... Oni nie dopusczczą by upadł tak nizko i splamił się jak ów Cajus i Claudyusz. — Znam Senekę — odparł Pudens — ale pisma jego czytać..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 4
" bie nowe wymyśla igraszki, wszak to wiekowi i stanowi właściwa! Pudens potrząsł głową... — Tak to zaczynali i inni — rzekł powoli — ale z zabawek niewinnych przechodzi do igraszek okrutnych; ty Cellio nie słyszysz tu o niczem siedząc zamknięta, my cos więcej widziemy......"

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 5
" chlebcy i towarzysze zabaw sromotnych, codzień go silniej opanowują... Agrypinaupada. Seneka filozof, pomaga miłostkom Cezara, podstawujac dla pozoru Serenusa, krewnego swego, aby matka nie miała powodu czynić synowi wyrzutów... Mieliśmy Cezarami retorów, jak Tyberyusz, krwawych..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 6
" Wstał i miał ją pożegnać, gdy Cellia go wstrzymała. — Pudensie — rzekła nieśmiało — tyż sam tylko światło będziesz chować dla siebie? nie chceszże by ja i moi uczestniczyli, w prawdzie, którą ty poznałeś ? nie pozwolicież mi posłyszeć, zobaczyć tych ludzi i naukę..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 7
" IV. Na połowie wzniosłości Esquillinu, w Suburra, Pudencyusz w miejscu zwanem Vicus Patricius, między Viminale a Esquillinem — miał obszerne domostwo, do którego przytykały zbudowane przez niego thermy, dość w tej części miasta uczęszczane. Łaźnie i kąpiele w tak powszechnem..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 8
" maszczano się potem, idąc na ucztę z kąpieli, a po biesiadzie znowu wracano do wody. Thermy jednak Pudencyusza nie były przeznaczone dla rozkosznisiów rzymskich; służyły one dla uboższych szczególniej, a choć urządzone starannie, wabiły tylko biedniejszych, którzy tu z Suburry i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 9
" Łatwo ztąd wnieść jaki zgiełk i wrzawa paonowały ciągle w tem miejscu. Seneka zostawił nam w swych listach wyborny obrazek, czem było sąsiedztwo thermów w Rzymie i nic lepiej nie odmaluje nadeń tego hałaśliwego zbiorowiska ludzi. (1) — "Najrozmaitsze, pisze on, uskarżając się..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 10
" włosy wyrywa, o jego cieniuchnym piskliwym głosiku którym się odznacza, często ofiarę swą zmuszając także do krzyku; potem przypomnij roznoszących ciastka, mięsiwo, słodycze i różnego rodzaju szynkarzów, swój towar najosobliwszemi wywoływaniami starających się rozprzedać"......"

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 11
" rego tylko domowi przypuszczani byli, świeżą ręką niewprawnego malarza nakreślony był wielki krzyż ciemny, i zwracał oczy wśród jasnych wieńców i kwiatów, geniuszów i ozdób zajmujących przyległe mury. Nie było na nim wizerunku żadnego, bo się jeszcze ręka ludzka nie..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 12
" da niech i Cellia zbliżyła się nieśmiało, gdy jej Pudens miejsce wskazał, oczekując zdziwiona coby dalej nastąpić miało. Staruszka wystawiała sobie, że jak innych wiar tajemnice egipskie i greckie i tu być musiały dziwne jakieś obrzędy. Nic się jednak podobnego nie zwiastowało...."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 13
" re wyłożywszy przymierze, jął dopiero nowe zwiastować.... A gdy przyszedł do narodzenia Chrystusowego i do nauki żywotem jego zaszczepionej, dopiero - wzniosła się mowa jego i duch nowy wstąpił przezeń w słuchaczów. Poganie, dla których było to wcale nowem, widać było, jak..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 14
" jęte uczuciem, a matka uspokojona pojęła, że nowego opiekuna swym dzieciom zyskała w Bogu, którego poznała teraz... i ukochała. Ci, którym jeszcze chrzest nie mógł być udzielony, odeszli później do pierwszego atrium, a wierni przysposobili się by uczestniczyć w ofiarze..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 15
" myśl z kolei;, każde słowo Chrystusa przypominał sobie, ze drżeniem dotykając rozdartego dla świata ciała jego i krwi dlań przelanej. Lud strasznej obiacie przytomny, uczucie to podzielał, msza dlań była żywą historyą męki i odkupienia, każda jej chwila wspomnieniem, całe te..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 16
" nawróceni, a rozmowa, która się tu toczyła, cała była dalszym ciągiem nauki i modlitwy. A gdy Rzym tłoczył się do wielkiego cyrku na igrzyska, gdy zdala od areny dochodziły uszu biesiadujących głosy jego, podobne szumowi rozhukanego morza, to dzikim śmiechem tysiąców, to rykiem..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 17
" V. Właśnie dnia tego Cezar dawał wielkie dla ludu swojego igrzyska, a Neron nie darmo był artystą i urządzać je umiał. Główną jego panowania pracą było lud bawić i rozwinąć w nim uczucie sztuki, które do tak wysokiego stopnia posiadał mistrz młody. Od brzasku więc Rzym..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 18
" na o niesłychanej wspaniałości obrzędu, ciągnęła ciekawych i zapalonych miłośników tych zapasów, dla których oglądania rozpieszczeni nawet sybaryci o jadle, śnie i spoczynku zapominali. Rzym się też przystroił cały w szaty odświętne na ten dzień wrześniowy; od rana posągi..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 19
" Świątynia Jowisza na Capitolu stała otworem, tłumy kapłanów zewsząd gromadziły się do niej; ztąd rozpocząć się miał ów wielki pochód. Flaminy, Augurowie, kapłani, ofiarnicy, zalegał i jej wschody, sposobiąc się do uroczystości. Ryk bydła przeznaczonego na ofiarę,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 20
" ny też był nie w szaty codzienne, ale w strój kapłana, w przepyszną z cieniuchnej purpury tyryjskiej złotem tkaną togę i Tutulus na głowie złocisty. Cezar młody był jeszcze, ale twarz jego, mimo sił i zdrowia niezużytych niesłychaną rozpustą i żywotem szalonym, zdradzała już..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 21
" tach rzymskiej matrony, zwracała także oczy tłumu, który usiłował wyczytać na twarzy wdowy Claudyusza tajemnicę pałacowych dziejów, różnie po cichu tłómaczoną. Agryppina była jeszcze tak piękną i świeżą, a twarz jej marmurowa tak zamkniętą i niezbadaną i pociągającą..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 22
" pierścienie obrzędowe na rękach. Za nimi kapłani nieśli najwyżej podniesiony złocony posąg Fortuny skrzydlatej (Fortuna alata), przodkujący innym; potem posągi Jowisza, Minerwy, Neptuna, Cerery, Apollina, Diany i ubóstwionych Cezarów... których grono zamykał wizerunek Nerona, zloty..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 23
" jące ojców ni matek, a zostające pod opieką Cezara i Rzeczypospolitej, wiodły konie przeznaczone do igrzysk w Cyrku. Piękne te stworzenia, z okiem błyszczącem i grzywą rozwianą, podkute blachami złotemi, wyrywały się na dźwięk muzyki i na okrzyki tłumu, podnosiły na chwilę,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 24
" zręcznie zażywali koni, hamując ich żywość, uśmiechając się na oznaki współczucia i szepty uwielbienia, które im towarzyszyły. Sam Cezar im tego zazdrościł... choć tak namiętnie kochał zielonych!! W tłumie już się niemal zakładano zawczasu, że zieloni mety dościgną......."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 25
" Każdą z tych familij wiódł naczelnik najgłośniej walką wsławiony, a na czele Mirmillonów postępował Spiculus, znany ulubieniec Nerona, zbogacony jego łaską, wysoko podnosząc głowę straszliwą wyrazem rozbestwienia. Za gladyatorami cisnęła się gromada młodzieży i chłopiąt,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 26
" purpurowych, z laskami (lituus ) w rękach, i kapłan ni, niosący trójnogi, kadzielnice, patery, noże i sierpy i wieńce, Epulonowie, Sabieni... Wpośród nich teraz ciągniony na wozie świętym Thensie, całym od złota, rubinów i topazów, pereł i purpury, jechał Cezar-Pontifex, z..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 27
" rycerstwo konne i gmin, który się tłoczył i wywracał usiłując bliżej docisnąć. Blask wschodzącego słońca padł na ten wspaniały orszak zalegający Forum, na wschody świątyni Jowisza Capitolińskiego, malowniczo ubrane w tłumnie ściśnione gromady, i oświecił zarazem na..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 28
" urosł w potęgę i tysiące rąk bronić go będzie... żyjąc z niego. — Rzym — odparł starzec zgrzybiały — wygląda jak chory, którego stroją na ucztę przedśmiertną i otaczają wrzawą, by przychodzącego nie posłyszał zgonu. W tem wszystkiem są szczątki dawnej Romy, ale już..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 29
" co otacza świątynię bez powagi, i boi się więcej Cezara niż Boga... patrz, myśl... a nie zdziwisz się gdy ci powiem, że to są wysiłki konającego świata, który się musi przebudzić po pijanej biesiadzie. — A! — rzekł Pudens — jednak tłum wielki i zapał wielki i siła tam..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 30
" VI. Cały orszak jął się przeciskać przez rynek i drogą przez Velabrum rzucił się ku wielkiemu Cyrkowi, między Palatynem a Awentynem szeroką zalegającemu przestrzeń. Miejsce to było pamiętne od pierwszych Rzymu czasów; — tu, wśród wielkich igrzysk pierwotnych porwano..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 31
" Od strony zachodniej i Forum Boarium było główne wnijście, ale mnogość ludu, która na kamieniach i drewnianych ławach mieścić się miała, dla łatwiejszego wpływu i odpływu, znajdowała otworem mnóstwo bocznych wrót i wnijść licznych, któremi do przeznaczonych sobie siedzeń..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 32
" W pośrodku wielki plac Cyrku, otoczony dokoła murem i galeryami, daleko był jeszcze wspanialszy... Ściany jego same z prostego kamienia wzniesione. okryte były najdroższemi marmurami, bronzem, perłową macicą, obwieszane zasłonami purpurowemi na złocistych biegającemi pierścieniach...."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 33
" obeliski, świątyńki, słupy, ołtarze, wodotryski, posągi Cerery, Baccha, Prozerpiny, Kabirów, Cybelli na lwie opartej, fontanny z siedmiu każda Delfinów splecione, stanowiły obraz pełen przepychu. To też gdy cały orszak z Velabrum przez rynek przyległy (Forum Boarium ) wszedł do..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 34
" dzikiego zwierza, zapartego za żelaznemi kratami, nastraszył: zamilkły lwy i pantery, a po chwili dopiero na ryk ludu odpowiedziały rykiem drugim, który z pod stóp widzów dając się słyszeć, wstrząsł cyrkiem całym. Ale nie przeraził tych co krwi czekali, i tłum począł klaskać..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 35
" górę nad niemi wzięli zieloni i niebiescy, a zielonych ukochał szczególniej Cezar. Dopóki pierwsze koła obiegały wozy, milczenie panowało głębokie na galeryach, tylko jakby oddech tłumu, jakby puls jego życia, szmer lekki to się wznosił, to uciszał.... Wóz jeden kołem o metę..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 36
" o zaletach woźniców i koni się rozpoczęły, gdy gladyatorowie wystąpili. Zapasy ich stanowiły jedno z najulubieńszych widowisk rzymskich, i wnet zapomniano o wozach, koniach i zwyciężcy. Familje gladyatorów, mających walczyć dnia tego, dobrane były przez znawców, sam Cezar ich..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 37
" Nikt jeszcze nie wychodził z Cyrku, wiedziano, że to był dopiero początek zabawy; jedni jedli, drudzy pili na swych miejscach, wynoszono omdlałych, spychano umarłych, a nikomu ujść nie było wolno. Neron siedział spoglądając na Akteę, która mu się ze swego miejsca uśmiechała..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 38
" sko rycerskie, w którem krew nie powinna była popłynąć. Uganiały się naprzód za sobą do koła Spiny, potem stanęli jedni, zatrzymali się drudzy i starli raz i drugi; a młody Crispinus tak dzielnie nacierał na przeciwnika, że głos tłumu wnet mu przyznał zwyciętwo, okrzykując go..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 39
" i należy jak dług panu-Rzymowi — pastwa gminu. Na niektórych z nich znać niezgojone rany walk przeszłych, z których cudem wyszli cało, inni oglądają się tchórzliwie i drżąco, bo wiedzą, że życia ich nie oszczędzi nikt, że umrzeć muszą. Mrok pada, burza się zbliża i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 40
" ciwko sobie czy ludziom, którzy już wśród stad tych stoją. Gną się od ciekawie pochylonych widzów ławy. każda chwila oczekiwania zda się chciwym tłumom straconą, więc tupią, krzyczą, pędzą, a źwierz i ludzie mierząc się oczyma stoją. krew jeszcze nie popłynęła... Cezar..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 41
" ganiając się za sobą i ludźmi. Wpośród ryku i wycia, jęk przeraźliwy odzywa się jak błaganie i zamilknie zduszony paszczą, która już gardło rozdarła. Oczy nie wiedzą gdzie spocząć, tak sturamienna ta walka wśród zielonego lasu, tak wesołe i piękne łowy Cezara... Ale..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 42
" Cezar patrzy wychylony, ciekawy, uśmiechnięty radością. Cyrk cały klaszcze odważnej bestyarce... Wtem gdy Panthera przyczołgała się bliżej, silna zapaśnica sama skoczyła na nią, i ścisnęła ją nogami i dłońmi silnemi pochwyciła za gardło. Poczuwszy na sobie ten ciężar,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 43
" siłą naprzód, wydała krzyk boleści i padła na uduszoną pantherę. Oto jedna ze scen tego dramatu, który zakrwawiał arenę. Walają się po niej trupy i drgają rozszarpane członki bestyarzy, jęczą pokaleczeni, źwierz rycząc nasyca rozdartemi szczątki. Ale noc zbliża się i deszcz..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 44
" rzy w takt śpiewu uderzają wody i wypływają w arenę uganiając się za sobą. Tę czarodziejską zmianę znów wrzawliwe powitały oklaski, znowu wstrząs! się Cyrk cały, a statki jak wozy obiegają w koło, spotykają się, walczą, uderzeniem wioseł odpychają, siłą wioseł..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 45
" VII. Cezar wśród igrzysk to się niemi bawił, to spoczywał, były nawet chwile że się usypiać zdawał... teraz przebudzony miał zasiąść do najważniejszej czynności życia... do wieczerzy. Uczty Tyberyuszowskie w Caprei, Caliguli w willach rozkosznych Campanii, Claudyusza na..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 46
" oczyszczają mokrą arenę, sypie się na nią piasek biały mnogiemi okręty przywiezion z za morza... potrząsają go kwiatami, zlewają wonnościami Arabii, przypruszają pyłem złotym... Neron dla siebie i swoich kazał tymczasem ciepłą i wonną przygotować łaźnię. Promuscondus Cezara..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 47
" rus rzezaniec do niewiasty podobny, Serenus, Doriforus, Anicetus i piękna Aktea. Cezar nie lubi senatorskiej powagi i surowych obliczów; woli pochlebców i zauszników, z któremi poczyna sobie jak chce. Lecz zkądże wmieszał się tu surowy Seneka? on co przeciw rozkoszy pisze jak stoik, tak..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 48
" Przewiduje prawdę dla drugich... nie bierze jej dla siebie — na tem poprzestał. Na łożu Neronowem przysiadła Aktea, pochylona ku niemu, w szacie wpół z ramion opadłej i uśmiecha się obejmując go ręką jedną, drugą podając czarę wina wziętą z rąk niewolnicy. Sporus stoi w..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 49
" trwożliwość, obawa i chłód w którym się wychowały. Bodaj to te które z młodu do rozkoszy ułożono... Cezar użył wyrazu którego tu powtórzyć nieśmiemy. — A! a! uśmiechnął się Seneca — boć to nie rzecz matron kochać i pieścić; któż dawniej słyszał o takich jak..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 50
" — O Catonie surowy — przerwał mu Anicetus — a twojaż willa w Baii? a twojeż chłopcy, dziewczęta i sadzawki ryb pełne i naczynia murrhińskie? myślisz że o nich nie wiemy? W Rzymie tylko grasz filozofa a w Baii jesteś rozpustnikiem, jak my biedacy. Neron poklasnął z całej siły...."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 51
" Samą swoją wielkością był znużony, potęgą swą i władzą się wyczerpywał, czegoś nowego pragnął, a nowości na świecie dlań nie było. I powoli odepchnął Akteę, która się zsunęła posłuszna, by przysiąść w nogach triclinium, oddalił Sporusa, ziewnął, przeciągnął..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 52
" — Pochwalasz więc? — Któżby śmiał to zganić! — Ciemnej togi z kapturem? — zawołał Cezar gorąco — pójdziemy budzić Rzym uśpiony i przypatrzeć się jak usypia. Zaiste, zabawka godna Cezara!! Wszyscy powstali na skinienie. — Nikt nas nie pozna...dodał Neron — ani się..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 53
" po burzy chłodna; zlane wodą bruki świeciły płyty szaremi; w tabernach, popinach, garkuchniach i łaźniach lud właśnie z igrzysk powracający zasiadał — gdzieindziej tylko wlokły się gromadki opiłych, ze śpiewami i hałasy. Mało który z uboższych domów zamknięty i ciemny..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 54
" Na drodze nastręczył się sklep zaparty, a nikogo u drzwi zamkniętych... odbili więc drzwi i poczęli plądrować, wyrzucając precz co znaleźli, bawiąc się łupieztwem i szkodą. Mały ten kramik miał w sobie sprzęt różny, ozdoby stołu i domu; czego więc zabrać nic było podobna,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 55
" — A! a! to miejsce sławne — odparł pierwszy uśmiechając się tajemniczo... — tobie go tylko wolno nie znać Cezarze... To Syryjska gospoda, jeszcze za czasów Augusta przez piękną Aniją wsławiona... którą i Virgili opiewał. (1) — Oh! pocieszny Doriforus — rozśmiał się..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 56
" Cezar jeden może nigdy tu nie był jeszcze... i nie znał tanecznicy Syryjskiej. Na rynkach i teatrach Rzymu śpiewaczki te i baletnice, pod imieniem Ambubajów często się ukazywały, ale lud tylko bawił się niemi. Anija i jej spadkobierczynie nie należały do tych pospolitych dziewcząt:..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 57
" ne myrtu, róż i verbeny wzrastały bujno, a głębiej winne macice czepiały się po ciemnej drzew gęstwinie, wśród której widna była grota na upalne dnia godziny, z szemrzącą wodą, i pieczara zimowa na dnie chłodne, zwrócona ku słońcu. Tu i ówdzie w ogródku stały łoża z..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 58
" ste ubranie tego w gałęziach ukrytego ogródka, zrobiły dziwne wrażenie na młodym rozpustniku... posmutniał jakoś nagle. Widok tego kątka zaprawdę był też miły i piękny. Dzień już miał świtać na niebie, ciemnawo jednak było jeszcze wśród drzew i budowli; kilka lamp..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 59
" kilku starców w pół-sennych na łożach, którzy jej nielitościwie jeszcze tańczyć kazali, gdy ledwie po bezsennej nocy poruszać się mogła znużona. Przez chwilę przybyli goście ukryci stali we drzwiach perystylu, aż Neron klasnął w dłonie nowej Anii; przelękła się tem Syryjka,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 60
" lękły... i zerwał się na nogi, skinął na ludzi swoich, jak on popłoszonych, i przerażonych, porwany na ramiona niewolników, których przywiódł z sobą posłaniec, znikł niesiony drogą ku Palatynowi, przedzierając się potajemnie przez obudzony gmin przedmieścia, z twarzą..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 61
" VIII. Gdy się to dzieje, z każdą chwilą dzień jaśniejszy świta: niebo okrywa się rumianemi chmury, słońce już się zwiastuje na wschodzie. Piękna gospodyni Syryjska zbierała się ziewając do spoczynku po nagłej ucieczce Cezara, otulona płaszczem od rannego chłodu. Smętna i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 62
" jakiś obrzydliwości, upodlenia i bezwstydu wypiętnował się sromotnie na nizkiem czole, pofałdowanem, w oczach zapiekłą krwią oblanych, w policzkach uwiędłych i obwisłych, w zbrukanej skórze i zmarszczkach jej czarnem pyłem nabitych. Na widok starca powstała Anija posłuszna i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 63
" — Zresztą — rzekł łagodniejąc stary — dałbym ci spocząć, ale któż Aniją zastąpi? wszyscy się o nią pytają, nie tylko gmin, ale rycerze i patrycyusze... Piękna bo jesteś, kto wie? możesz się podobać komu, kupić cię może jaki bogaty starzec i dojdziesz marzonego..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 64
" Unikając oka coby ich w pochodzie śledzić mogło, gdyż oczernieni chrześcijanie już się prześladowania obawiali, szli nocą, gościńcem appijskim i do wrót Capeńskich doszedłszy, w pierwszej otwartej zatrzymali się gospodzie. Los zawiódł ich do takiej, która najmniej dla nich..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 65
" widać żeście nie tutejsi, i droga was dobrze znużyła... — Zdaleka w istocie, ale nie tak wielka droga jak znużenie — odparł Candidus — obcy jesteśmy i nieświadomi obyczajów waszych, a Rzym nam prawie nieznany... Przychodzimy szukając tu swoich... — Kogo? — spytał Leno..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 66
" rwał sucho — im i kto inny posłuży, nie potrzebna tu jesteś ! Precz, precz, niewolnico. I wygnał ją dziko się uśmiechając, a sam krok. w krok śledząc odszedł za nią powoli. Czarny kulawy niewolnik przyniósł im wodę do umycia; był to wychowany z dziecka w Rzymie człowiek,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 67
" — I nic więcej? — spytał raz jeszcze machinalnie Candidus. — Patrycyusz Clemens dał w swych thermach na rok cały darmo łaźnię dla ludu, a Priscus darmo też golić go i strzydz każe przez sześć miesięcy,.. Możeż być gdzie lepiej jak w Rzymie? Mowa ta pół szyderska wcale nie..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 68
" — Cóż zrobili? — spytał przerażony Candidus. — To są zbrodniarze! — krzyknął niewolnik — uroili sobie, że tylko ich jednemu Bogu cześć oddawać należy, a Cezara czcić nie chcą! Zbierają się po lochach, jaskiniach i zakątach w nocy, na jakieś szkaradne obrzędy; mówią..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 69
" które daje tylko wygnańcom wspomnienie braci i ojczyzny. Może twarz, może akcent mowy Judy-Candida, może nie wiem jakie przypomnienie wionęło na nią od tego oblicza. Przywykła do innych ludzi, biedna dziewczyna poczuła w podróżnych świat lepszy, z którego duchem przychodzili. I gdy..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 70
" Natalis westchnieniami i rzucaniem się na ziemię; dźwięk mowy hebrejskiej doszedł uszów syryjskiej dziewczyny, i gdy po długiej extazie, w której pozostali oba aż do ukończenia porannych modłów, wstał Nazarejczyk powoli, Anija żywo przysunęła się ku niemu... korzystając ze snu..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 71
" uśmiechów, by kupiec na nich zarobił. I we dnie stoję tu jak wieniec u drzwi, zwabiając przechodniów, a nocą skaczę starcom, których bawi moja męczarnia. Stary Leno sprzedaje mnie tak, jak wynajmuje konie i muły swoje... To mówiąc Anija rozpłakała się i prędko z przestrachem..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 72
" się im dusza do nawrócenia; ale obawiali się oba wydać, bo dziewcze miało tak płochą postawę, tak nizko było upadło, że się niespodziewali łatwo zyskać ją Chrystusowi. — Dziecię moje — rzekł po namyśle Candid. — Wiesz-że ty, jaką ofiarą okupuje się ta wiara, którą..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 73
" Wiara cię twoja oczyszcza... ja nie opuszczę ciebie ! Ale cóż uczynić z panem twoim, i jak cię z rąk jego uwolnić ? — Wasz Bóg silen jest... czemużby nie miał mnie wybawić? — rzekła gorąco Anija. Spotkałam już chrześcijan, widziałam spokój jakiego używają... i wiem, że..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 74
" co świat nam dziś przedstawia, — jest klucz zagadki tego działania tak niezwyciężonego, walczącego ze wszystkiemi siłami ziemi, napróżno tamującemi postęp jego. Tam, słowo jedno oświecało, widok nawracał, dusze się rozumiały, wejrzenia goniły, ludzie pociągali, przeczuwali..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 75
" nia pragnący, on był pierwszym pośrednikiem między Nazarejczykami a ludem. A gdy mu o świtaniu jeden z mieszkających u niego świętych ludzi przyszedł budząc oznajmić, że ma iść do wrót Capeńskich, by tam dwu zabrać podróżnych i do swego przywieść domu — nie zdziwił się,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 76
" — Obaśmy w Neapolis ochrzczeni zostali przez Piotra, oba na jego tu rozkaz przychodzimy. — Dobrze więc jest... idźcie za mną... Nie macie tu dłużej co robić w plugawej tej Syryjskiej gospodzie. — A! panie — rzekł Candidus — jest tu jedna dusza, która wiary pragnie, co nas u..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 77
" Z wejrzenia jego znać było, że starał się przybylca odgadnąć i zamaskowanego w nim odgadnął bogacza, bo się uśmiechnął pokornie, chytrze zacierając ręce. — Macie tu jakąś Syryjską niewolnicę, zręczną do tańca a piękną? — spytał Pudens — prawda-li to? — Ależ ją..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 78
" rę — przerwał Leno patrząc mu w oczy — a! gdzieżbym ja ją miał sprzedawać! a tobym sam okradł siebie. Na targu choćby u naypierwszego kupca, u Charesa, który po całej Grecyi jeździ za tym towarem, takiego ptaszka nie dostaniecie... Anija, to u mnie oko w głowie... Pudens..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 79
" — Myślicie że tu siedząc w zakącie ceny rzeczy nie wiemy — dodał żywo Egypcyanin — po czemu to teraz niewolników dobornych płacą? Jużciż zapewne ręce do roli to i za 500 drachm dostaniesz, a niewolnik co nie wiele umie a trochę deklamuje, zbędzie się za 8000 sestercyj; ale..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 80
" rego Lenona — ale ja dłużej nie wytrwam w tem życiu, do którego wstręt mam śmiertelny... Nie zechcecie mnie sprzedać, to na Jovisza, głodem się zamorzę. Egypcyanin stanął wryty. — Ty! głodem! ho! zobaczemy! ja się głupich pogróżek nie boję, a że karać umiem toś widziała..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 81
" doświadczeniem rzemiosła! Wszak to wszystkiego uczyć potrzeba... Ale choć tak gorąco opierał się kupiec, cena wydala mu się dość znaczną; skłonił się Pudensowi, kazał podać wino i owoce, począł zabiegać koło niego. Syryjskie dziewcze drżało, niewiedząc co się z nią..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 82
" A gdy przyszło próg przestąpić i drzwi gospody pominąć, Anija obejrzała się ze łzą w oku... Stary Leno liczył cóś na palcach po cichu i sprzeczał się o bransolety, które miała na rękach, o phalerę którą miała na szyi, choć to były dary starego Chariclesa i Diomeda... ale..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 83
" nić a! panie... nie opuszczaj mnie ! ja ci służyć chcę i będę... — Więc idź za nami jeśli chcesz! — odparł Pudens — postępując powoli ku wozowi który nań czekał. Candidus i Natalis, i Anija za niemi, poszli w milczeniu pieszo ku mieszkaniu Pudensa, mijając gwarne już..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 84
" IX. Gdy tak w ciszy rozprzestrzenia się po Rzymie chrześcijaństwo, z tą siłą niezwyciężoną i boską, której nic na zawadzie stanąć nie może, i poczynając od najniższych klass społeczeństwa przechodzi do patrycyuszów i senatu, przyciągając ku sobie co gdzie czyste i wybrane..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 85
" po swojemu targając ostatnie więzie pogańskiego świata, przygotowuje oczyszczenie dróg prawdzie nowej, która inaczej jak na gruzach wyrosnąć nie mogła. Panowanie jego poczyna się walką z matką o wyzwolenie, o niczem nie ograniczoną władzę, którejby z nikim dzielić nie było..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 86
" w Brytanii, zasłużył był na owacyą... zwała się ona Pomponija Graecina. (1) Obwiniono ją o przyjęcie jakichś zabobonów cudzoziemskich. Ale chrześcijaństwo, o którem tu niezawodnie mowa, nie było jeszcze ani tak strasznem, ani tak pojętem jak później. Kobietę oskarżoną..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 87
" wreszcie, z którego filozofii żartuje sobie wielki dziejopis tych czasów; wyrzucają mu uwiedzenie córki Germanika, zebrane trzysta milionów sestercyj w przeciągu lat czterech i niegodną zawiść względem Suiliusa. (1) Zakochany w Aktei, Neron w obcowaniu z kobietą gminu, zaledwie..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 88
" poczciwości nie brakło, była swoich czasów najpiękniejszą w Rzymie, ale wśród najrozwiąźlejszych najzepsutszą. Cudnie wdzięczna, dowcipna, w rozmowie ujmująca, umiała mimo ostatecznego zepsucia, przybrać, gdy było potrzeba, pozór niewinności i prostoty. Bogata, zalotna,..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 89
" przywiązania w chwilach ostatnich i pozorna zgoda, pod którą śmierć się ukrywa. Agryppina ginie zabita, wskazując na to łono, które wydało poczwarę, jako winne zbrodni urodzenia światu Nerona.... Po zabiciu matki, dzikie to zwierzę, idzie się przekonać naocznie że rozkaz jego..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 90
" wszystko poświęciwszy sztuce, jawnie wystąpił jako Cezar-artysta. Ażeby to wytłómaczyć, uciekał się aż do przepowiedni jakichś astrologów, którzy straszyli go, że świat kiedyś opuści Nerona, że będzie zmuszony może jako artysta szukać sobie sposobu do życia. Za jego..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 91
" i słaby podnieść, biorąc na ten cel lekarstwa przykre, wstrzymując się od owoców i ostrych potraw, nosząc po całych dniach ołowiane na piersiach blaszki, które naówczas za skuteczne dla wzmocnienia głosu uważano. Legiwał tak blachami obłożony cierpliwie od rana do nocy. (1) —..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 92
" Wśród tych łatwych zwycięztw i powodzenia, lud jednak blizką jakąś katastrofę przeczuwał; chodziły pogłoski o wieszczbie przepowiadającej Neronowi upadek; (1) któś postrzegł, że stare figowe drzewo Ruminalskie uschło nagle, na niebie pokazała się kometa zwiastująca zmianę..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 93
" Locusta; Seneca przelękły, codzień słabszy, odosobniony zapragnął sam usunąć się; aby nieodpowiadać czcią swą za występki ucznia, i w ukryciu gdzieś jakiejś zmiany doczekać. Nie czuł już siły w sobie, by Neronem kierować, a miał podostatkiem pieniędzy, dóbr, niewolników i..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 94
" X. Jesteśmy w tej właśnie chwili panowania Neronowego, gdy Cezar nie śmiejąc jeszcze publicznie wystąpić na teatrze w Rzymie, choć go niezmierne pragnienie oklasków paliło, z orszakiem wielkim i licznym dworem udał się do Neapolis, aby tam, nie jako lubownik tylko i artysta z..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 95
" leżąc jechała Poppea, ubóstwiona przez Cezara, na drugim dawna ulubienica Aktea, której zapomnieć nie mógł, na innym piękny Sporus, ukochani skoczkowie i rozpieszczeni atleci. Z Neapolis, Surrentum, Retiny, Pompei, Stabii, z Puteolów i miast okolicznych spędzono mieszkańców, aby..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 96
" go otaczały, całe okryte były złotem i perłową macicą, a poruszali je wiosłami robiąc dworacy Neronowi, ustawieni wedle wieku i rozpustnych zasług swoich.... Na stołach podawano zwierzynę wszelkich krajów, ryby mórz wszystkich, przysmaki najwymyślniejsze wszelkiego rodzaju. Przy..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 97
" ani liczne a ubogie schronienia nawróconych, objąć ich w sobie nie mogły. Jeden ołtarz drewniany rozrósł się i rozmnożył w seciny. Nie ukrywali się jeszcze bardzo z wiarą swoją, gdyż Rzym dosyć był pobłażający dla obcych bogów i z razu patrzał na to obojętnie; ale gdy..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 98
" XI. Wróciemy do domu Pudensa, w którym od niejakiego czasu ważne zaszły zmiany; stał on się schronieniem głównem chrześcian i naczelnym ich kościołem. Tu kazali codzień Apostołowie, tu się schodzili tajemnie pierwsi i najgorliwsi uczniowie w Rzymie, których imiona przechowały..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 99
" i Priscą, przy których schronienie i opiekę znalazła piękna Anija, niewolnica Syryjska, na chrzcie nazwana Maryą, w pamięć Łazarzowej siostry; tu był Juda ochrzczony Candidem i Swew nazwany Natalisem, który tęskniąc, domagał się i prosił aby mu skarb jego, wiarę, wolno było..."

Capreä i Roma . T. 2 : obrazy z piérwszego wieku : 4ry tomy we 2ch cz. 2 - strona 100
" szać, i gardząc potęgą, siłą, bogactwem, zwrócić się ku ubóstwu i nędzy. Serce ludzkie, nawet stwardniałe, umie być wdzięcznem i uczuciu się otworzyć. To zwrócenie się chrześcian nie ku potędze i sile świata, ale ku sile ducha uciśnionych — w chwili dało im tysiące..."